Perikatan Nasional (PN), gabungan pembangkang utama negara, kini berada di persimpangan penting menjelang Pilihan Raya Umum ke-16 (PRU16) yang dijangka selewat-lewatnya pertengahan tahun 2027.
Ditubuhkan pada 2020 ketika landskap politik negara bergolak, PN, yang dianggotai oleh Bersatu, PAS, Gerakan dan MIPP pernah muncul sebagai kuasa signifikan dengan sokongan kukuh Melayu-Islam, meraih 74 kerusi Parlimen pada PRU15.
Namun perkembangan mutakhir, khususnya krisis dalaman Bersatu, telah mendedahkan keretakan serius yang berpotensi mengubah hala tuju gabungan ini.
Dalam konteks ini, analisis Dr. Haim Hilman memberi perspektif penting: krisis Bersatu bukan sekadar masalah parti, tetapi pemangkin kepada perubahan struktur kuasa dalam PN dengan PAS muncul sebagai teras sebenar gabungan.
Bersatu Dilanda Krisis Kepimpinan
Bersatu, yang suatu ketika menjadi tunjang PN di bawah Tan Sri Muhyiddin Yassin, kini berdepan krisis dalaman paling besar sejak penubuhannya.
Pengumuman Muhyiddin pada 30 Disember 2025 untuk melepaskan jawatan Pengerusi PN berkuat kuasa 1 Januari 2026 mencetuskan gelombang peletakan jawatan pemimpin kanan Bersatu di peringkat negeri dan pusat.
Antaranya termasuk Datuk Seri Mohamed Azmin Ali, Datuk Dr. Sahruddin Jamal, Datuk Seri Ahmad Faizal Azumu dan Mohamad Hanifah Abu Baker.
Perkembangan ini mendedahkan konflik berpanjangan berkaitan peralihan kepimpinan, hala tuju strategi, serta isu kesetiaan dalam kalangan Ahli Parlimen Bersatu yang sebahagiannya menyokong kerajaan perpaduan tanpa keluar parti.
Menurut Dr. Haim Hilman, krisis ini memperlihatkan satu hakikat penting: Bersatu sedang berada dalam fasa bertahan, bukan memimpin.
Keupayaan parti itu untuk menentukan arah gabungan semakin terhakis, manakala kekuatannya sebagai parti nasional semakin dipersoalkan.
PAS: Dari Rakan Gabungan ke Teras Kepimpinan PN
Dalam keadaan Bersatu bergelut, PAS muncul sebagai parti paling stabil dan dominan dalam PN.
Dengan 43 kerusi Parlimen, majoriti dalam PN, serta penguasaan empat negeri (Kelantan, Terengganu, Kedah dan Perlis), PAS kini menjadi paksi sebenar gabungan.
Fenomena ‘Gelombang Hijau’ pada PRU15 dan pilihan raya negeri 2023 telah mengukuhkan naratif PAS sebagai pembela Islam dan Melayu-Islam.
Pengumuman bahawa PAS akan mengambil alih jawatan Pengerusi PN pada awal Januari 2026 mengesahkan realiti politik baharu: PN kini bergerak di bawah kepimpinan PAS, sama ada diakui atau tidak.
Dr. Haim Hilman menegaskan bahawa PAS tidak memerlukan PN untuk terus hidup, tetapi PN memerlukan PAS untuk kekal relevan.
Perbezaan ini penting difahami.
PAS mempunyai akar umbi, disiplin organisasi dan naratif ideologi yang jelas, sesuatu yang semakin longgar dalam Bersatu.
Masa Depan Bersatu: Bertahan atau Tenggelam?
Persoalan besar kini ialah masa depan Bersatu.
Muhyiddin menegaskan bahawa Bersatu akan kekal dalam PN sebagai rakan setia, namun realitinya Bersatu berada dalam posisi ‘undur strategik’, menstabilkan parti, menyusun semula kepimpinan dan mengelak perpecahan lebih besar.
Menurut Dr. Haim Hilman, senario paling realistik ialah Bersatu kekal sebagai rakan junior dalam PN.
Jika Bersatu memilih untuk keluar dan bertanding secara solo, risiko perpecahan undi Melayu sangat tinggi dan ini hanya akan menguntungkan Pakatan Harapan.
Lebih membimbangkan, tanpa PN dan tanpa kekuatan akar umbi setara PAS, Bersatu berisiko menjadi parti pinggiran, satu nasib yang pernah menimpa parti-parti serpihan UMNO sebelum ini.
Prospek PN Menjelang PRU16
Dari sudut unjuran pilihan raya, PN berdepan cabaran besar.
Persepsi negatif terhadap PAS dalam kalangan bukan Melayu masih membataskan PN kepada kerusi majoriti Melayu, terutama luar bandar.
Keputusan pilihan raya negeri Sabah menunjukkan kelemahan PN di kawasan berbilang kaum, walaupun PAS mencatat sejarah memenangi kerusi pertamanya di negeri itu.
Namun Dr. Haim Hilman melihat realiti ini secara berlapik: PAS tidak menafikan cabaran sokongan bukan Melayu, tetapi percaya keutamaan kini ialah membina kepimpinan bersih, stabil dan berprinsip.
Sokongan kaum lain, menurut beliau, akan datang melalui prestasi dan tadbir urus, bukan retorik.
Jika PN berjaya menyelesaikan krisis dalaman dan menampilkan kepimpinan jelas, ia berpotensi mengekalkan sekitar 60–70 kerusi Parlimen.
Jika konflik berlarutan, jumlah itu boleh merosot di bawah 50, sekali gus mengukuhkan kedudukan kerajaan PH-BN.
Kesimpulan: PN Menuju Era PAS-Sentrik
Secara keseluruhan, masa depan PN bergantung kepada keupayaannya menyesuaikan diri dengan realiti baharu: PAS sebagai teras, Bersatu sebagai rakan yang sedang membina semula kekuatan.
Dr. Haim Hilman menegaskan bahawa cabaran sebenar PN bukan sekadar memenangi pilihan raya, tetapi membuktikan ia mampu menawarkan alternatif kepimpinan yang berintegriti dan berwawasan kepada seluruh rakyat Malaysia.
Jika gagal mengurus peralihan kuasa dalaman ini dengan matang, PN mungkin kekal sebagai pembangkang jangka panjang.
Namun jika PAS berjaya memimpin gabungan dengan kebijaksanaan, disiplin dan keterbukaan, PN masih mempunyai ruang untuk berkembang, meskipun laluan ke Putrajaya semakin mencabar.
About the Author
