Isu keberhentian tiga mantan Ahli Dewan Undangan Negeri (ADUN) PAS Perlis, Bintong, Chuping dan Guar Sanji terus menjadi bahan polemik awam, khususnya dalam kalangan yang cuba mengelirukan masyarakat dengan istilah ‘pemecatan’ dan ‘ketiadaan ruang rayuan’.
Hakikatnya, isu ini bukan soal pemecatan, bukan soal dendam politik, dan bukan juga soal kuasa elit parti.
Ia adalah soal perlembagaan parti, disiplin jemaah dan amanah rakyat yang mesti dijelaskan secara tuntas dan berlandaskan fakta.
Tulisan Pengerusi Lujnah Undang-Undang & Hak Asasi Manusia (LUHAM) PAS Pusat, Wan Rohimi bin Wan Daud, memberikan penjelasan yang tegas, jelas dan bersifat muktamad dari sudut undang-undang parti.
Muktamar PAS: Badan Kuasa Tertinggi
Pada 14 September 2024, seramai 1,324 perwakilan yang hadir dalam Muktamar PAS ke-70 di Kompleks Al-Makmur, Temerloh, telah meluluskan pindaan Perlembagaan PAS secara sebulat suara.
Ini penting kerana menurut Perlembagaan PAS:
- Muktamar PAS Pusat ialah badan kekuasaan tertinggi, mengatasi Majlis Syura Ulama, Jawatankuasa Kerja PAS Pusat (JKPP), dan semua Dewan.
Pindaan tersebut kemudiannya:
- Diluluskan oleh Pendaftar Pertubuhan (ROS)
- Berkuat kuasa sepenuhnya mulai 8 Ogos 2025
Maka dari sudut perundangan, tiada ruang mempertikaikan kesahihan atau kekuatan pindaan ini.
Fasal 15A: Menangani Lompat Parti dan Pengkhianatan Amanah
Antara inti pati paling penting pindaan ini ialah pengenalan Fasal 15A, Keberhentian Ahli Badan Perundangan, yang secara khusus diwujudkan bagi menangani:
- Tindakan lompat parti
- Penarikan sokongan
- Tindakan politik yang bercanggah dengan pendirian dan arahan parti
Fasal ini memperuntukkan bahawa keahlian PAS seseorang ADUN atau Ahli Parlimen akan TERHENTI SERTA-MERTA jika mereka:
(b) menyertai atau menyatakan sokongan kepada mana-mana pihak yang bertentangan dengan arahan atau pendirian parti; atau
(d) menyatakan pendirian atau melakukan sebarang tindakan yang menyalahi atau merugikan kepentingan parti.
Peruntukan ini jelas, terang dan tidak bersifat kabur, sama ada dari sudut literal mahupun maksud perundangannya.
Kenapa Keberhentian Ini Muktamad?
Fasal 15A(4) dengan tegas menyatakan bahawa:
- Setelah Setiausaha Agung mengeluarkan Notis Keberhentian, keputusan itu adalah MUKTAMAD.
Perkataan muktamad di sini membawa implikasi jelas:
- Tiada rayuan
- Tiada prosiding tatatertib
- Tiada perbicaraan dalaman
Kenapa?
Kerana tiada pemecatan berlaku.
Bezakan ‘Pemecatan’ dan ‘Keberhentian‘
Inilah kekeliruan utama yang cuba dimainkan oleh pihak tertentu.
1. Pemecatan
- Dilaksanakan di bawah Fasal tatatertib
- Melibatkan aduan atau dakwaan pihak ketiga
- Perlu prosiding
- Ada hak membela diri dan rayuan
2. Keberhentian (Fasal 15A)
- Berlaku secara automatik
- Disebabkan perbuatan sendiri
- Berdasarkan pengakuan atau fakta nyata
- Tiada rayuan
Dalam bahasa mudah: pemecatan melibatkan tuduhan, keberhentian berpunca daripada tindakan yang diakui sendiri.
Kes Tiga Mantan ADUN Perlis: Fakta Tidak Boleh Diputar
Dalam kes ini, fakta adalah terang:
Pada 21 Disember 2025, ketiga-tiga mantan ADUN mengaku secara terbuka bahawa mereka telah:
- Menandatangani Akuan Sumpah (SD) pada 19 Disember 2025
- Menarik sokongan terhadap Menteri Besar PAS, Cikgu Shukri
Pengakuan ini:
- Membentuk sokongan kepada pihak yang bertentangan dengan pendirian PAS
- Merupakan tindakan merugikan kepentingan parti
- Secara langsung memenuhi syarat Fasal 15A(1)(b) dan (d)
Dengan pengakuan ini sahaja, keberhentian berlaku secara serta-merta, tanpa perlu apa-apa prosiding tatatertib.
Mengapa PAS Tegas Dalam Hal Ini?
Kerana PAS bukan parti longgar tanpa prinsip.
Ia adalah jemaah Islam yang dibina atas amanah, disiplin dan kesetiaan kepada keputusan syura.
Kerajaan yang dijatuhkan bukan dibina semalaman:
- Ia dibina dengan pengorbanan puluhan tahun
- Dengan tangis, penjara, fitnah dan keletihan ahli jemaah
Maka tindakan tergesa-gesa dan gelojoh menjatuhkan kerajaan tidak boleh dianggap kesalahan kecil.
Masih Ada Jalan Kembali?
Ya, tetapi bukan melalui rayuan.
Wan Rohimi menjelaskan dengan jelas:
- Jika masih sayangkan PAS, jalan yang ada ialah memohon semula sebagai ahli biasa
- Mengisi borang keahlian seperti orang lain
- Melalui proses pertimbangan JKPP
- Dengan iddah, taubat dan syarat-syarat disiplin
Ini selaras dengan keadilan Islam:
- Tegas terhadap pengkhianatan
- Tetapi tidak menutup pintu taubat
Penutup: Disiplin Jemaah Adalah Tiang Keadilan
Isu ini seharusnya membuka mata semua pihak bahawa:
- PAS tidak boleh diperalatkan sesuka hati
- Jawatan bukan lesen untuk melanggar prinsip
- Kesetiaan kepada jemaah adalah amanah, bukan retorik
Keputusan ini bukan kezaliman, tetapi keadilan berasaskan perlembagaan, syura dan pengakuan sendiri.
Dan seperti yang ditegaskan oleh Wan Rohimi bin Wan Daud:
NOKTAH. MUKTAMAD.
About the Author
