Isu keberhentian tiga mantan Ahli Dewan Undangan Negeri (ADUN) PAS Perlis bukan sekadar perbahasan perundangan atau polemik dalaman parti.
Ia sebenarnya menguji sejauh mana politik Islam mampu berdiri atas prinsip siyāsah syar‘iyyah, atau terheret ke dalam budaya politik liberal yang meletakkan kehendak individu mengatasi disiplin jamaah.
Tulisan-tulisan Pengerusi Lujnah Undang-Undang dan Hak Asasi Manusia (LUHAM) PAS Pusat, Wan Rohimi bin Wan Daud, memberikan pencerahan penting bahawa keputusan tersebut berasaskan perlembagaan parti yang sah, dibuat melalui proses yang jelas dan selari dengan kerangka keadilan Islam yang meletakkan amanah kuasa sebagai tanggungjawab kolektif, bukan milik peribadi.
Mandat Politik dalam Islam: Bukan Hak Individu, Tetapi Amanah Jamaah
Dalam Islam, kuasa politik tidak lahir daripada populariti individu semata-mata, tetapi daripada akad amanah antara rakyat, jamaah dan kepimpinan.
Allah SWT menegaskan:
إِنَّ ٱللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَن تُؤَدُّوا۟ ٱلْأَمَـٰنَـٰتِ إِلَىٰٓ أَهْلِهَا وَإِذَا حَكَمْتُم بَيْنَ ٱلنَّاسِ أَن تَحْكُمُوا۟ بِٱلْعَدْلِ
“Sesungguhnya Allah menyuruh kamu menyampaikan amanah kepada yang berhak menerimanya, dan apabila kamu menghukum di antara manusia, hendaklah kamu menghukum dengan adil.” (Surah an-Nisā’, 4:58)
Seorang ADUN yang dipilih atas tiket PAS memenangi kerusi bukan semata-mata kerana dirinya, tetapi kerana:
1. Dasar dan perjuangan parti
2. Disiplin organisasi
3. Kepercayaan jamaah
4. Mandat rakyat yang disandarkan kepada parti
Maka, dalam fiqh siyasah, kesetiaan kepada dasar jamaah (wala’ jamā‘ī) adalah syarat asas legitimasi kuasa.
Fakta Perlembagaan: Mengapa Fasal 15A Diperkenalkan
Pindaan Perlembagaan PAS yang diluluskan dalam Muktamar PAS kali ke-70 bukan keputusan tergesa-gesa.
Ia dibuat dalam konteks realiti politik Malaysia yang menyaksikan fenomena:
- Lompat parti
- Pengkhianatan mandat rakyat
- Kejatuhan kerajaan melalui pintu belakang
Fasal 15A diperkenalkan khusus untuk Ahli Badan Perundangan, kerana:
- Mereka memegang amanah awam
- Tindakan mereka memberi kesan langsung kepada kestabilan kerajaan
- Pengkhianatan mereka tidak boleh disamakan dengan kesalahan ahli biasa
Ini selari dengan prinsip Islam bahawa tanggungjawab meningkat seiring dengan kedudukan (al-mas’ūliyyah ‘alā qadr al-wilāyah).
Beza Kritikal: Pemecatan (Ta’dīb) vs Keberhentian (Inqitā‘ al-Wilāyah)
Satu fakta penting yang sering dipesongkan ialah perbezaan antara pemecatan dan keberhentian.
Pemecatan
- Berlaku selepas dakwaan
- Memerlukan siasatan dan pembelaan
- Ada hak rayuan
- Digunakan apabila fakta masih dipertikaikan
Keberhentian
- Berlaku akibat perbuatan sendiri
- Tidak memerlukan siasatan
- Tiada hak rayuan
- Berlaku secara serta-merta
Dalam kes ini, pengakuan (admission) oleh tiga mantan ADUN bahawa mereka menandatangani Akuan Sumpah (SD) untuk menarik sokongan terhadap Menteri Besar PAS mengaktifkan Fasal 15A secara automatik.
Dalam fiqh Islam, pengakuan adalah bukti tertinggi:
الإِقْرَارُ سَيِّدُ الأَدِلَّةِ
“Pengakuan adalah penghulu segala bukti.”
Siyāsah Syar‘iyyah: Menutup Jalan Fitnah dan Kerosakan
Imam Ibn Taymiyyah menegaskan bahawa tujuan siyāsah syar‘iyyah ialah:
“Apa sahaja tindakan yang mendekatkan manusia kepada keadilan dan menjauhkan mereka daripada kezaliman, maka ia termasuk dalam syariat, walaupun tidak disebut secara khusus oleh nas.”
Keputusan keberhentian ini menepati kaedah besar fiqh:
دَرْءُ الْمَفَاسِدِ مُقَدَّمٌ عَلَىٰ جَلْبِ الْمَصَالِحِ
“Menolak kerosakan didahulukan daripada menarik kemaslahatan.”
Membenarkan ADUN yang mengkhianati mandat untuk terus bertahan atas alasan hak individu akan:
- Melegitimasi pengkhianatan
- Merosakkan kepercayaan rakyat
- Melemahkan parti Islam
- Mencetuskan ketidakstabilan pemerintahan
Preseden Sejarah Islam: Ketegasan Tanpa Dendam
Sejarah Islam sarat dengan contoh bagaimana amanah kuasa dijaga dengan tegas.
Khalifah Umar bin al-Khattab
Beliau memecat gabenor bukan kerana jenayah semata-mata, tetapi kerana:
- Hilang kepercayaan rakyat
- Menimbulkan fitnah
- Tidak lagi sesuai memegang amanah
Umar bin Abdul Aziz
Beliau menarik balik jawatan dan harta pegawai yang:
- Menggunakan kedudukan untuk kepentingan sendiri
- Menjejaskan keadilan pemerintahan
Tiada rayuan politik, tiada rundingan sentimen kerana amanah umat mengatasi perasaan individu.
Majlis Syura Ulama: Fungsi Syura, Bukan Tribunal Rayuan
Cubaan untuk menyeret Majlis Syura Ulama (MSU) sebagai badan rayuan mencerminkan salah faham terhadap konsep syura.
Dalam Islam:
- Syura ialah panduan dasar
- Perlembagaan ialah kontrak organisasi
- Keputusan muktamad ialah instrumen kestabilan
Kuasa MSU untuk mentafsir hanya wujud apabila terdapat:
- Kesamaran lafaz
- Kelompongan peruntukan
Dalam Fasal 15A, lafaznya jelas, khusus dan terperinci, justeru tiada ruang tafsiran tanpa menyalahi maksud asal.
Mengapa Keputusan Itu Muktamad? Perspektif Islam dan Tadbir Urus
Fasal 15A(4) menyatakan keputusan keberhentian adalah MUKTAMAD.
Ini bukan kezaliman, tetapi prinsip tadbir urus.
Dalam Islam:
- Tidak semua keputusan boleh dirayu
- Tidak semua tindakan layak diberi peluang kedua
- Tidak semua kesalahan bersifat ta’dīb
Kaedah fiqh menyebut:
مَنْ نَقَضَ الْعَهْدَ سَقَطَ حَقُّهُ فِي الْوِلَايَةِ
“Sesiapa yang merosakkan perjanjian, gugurlah haknya dalam pemerintahan.”
Jalan Kembali Masih Terbuka, Tetapi Bukan Melalui Tekanan Politik
Islam tidak menutup pintu taubat. Bahkan PAS sendiri menyediakan laluan:
- Memohon semula keahlian
- Kembali sebagai ahli biasa
- Dinilai semula oleh kepimpinan
Namun, taubat dalam Islam tidak menuntut pengiktirafan jawatan, sebaliknya penerimaan kesalahan dan kesabaran menjalani proses.
Penutup: Politik Islam Tidak Boleh Lembut Terhadap Pengkhianatan
Keberhentian tiga mantan ADUN PAS Perlis adalah manifestasi bahawa:
- Politik Islam mesti berprinsip
- Disiplin jamaah tidak boleh ditawar-menawar
- Amanah kuasa tidak boleh dineutralkan dengan hujah teknikal
Jika politik Islam mahu dihormati, ia mesti berani menegakkan keadilan jamaah walaupun pahit, kerana:
لَا قِيَامَ لِلسِّيَاسَةِ بِغَيْرِ أَمَانَةٍ، وَلَا أَمَانَةَ بِغَيْرِ مَسْؤُولِيَّةٍ
“Tiada politik tanpa amanah, dan tiada amanah tanpa tanggungjawab.”
Inilah roh sebenar siyāsah syar‘iyyah, bukan untuk memenangkan individu, tetapi untuk memelihara agama, umat dan masa depan pemerintahan Islam.
About the Author
