Ketika ketegangan berterusan antara Iran dan Amerika Syarikat di tengah peningkatan isyarat ketenteraan serta perbincangan semula mengenai rundingan, persoalan kritikal terus timbul tentang strategi sebenar Washington dan risiko tercetusnya konflik serantau yang lebih luas.
Dalam konteks ini, sebuah akhbar di Tehran telah menemu bual John Helmer, seorang wartawan veteran dan penganalisis geopolitik yang berpangkalan di Moscow, bagi meneliti perubahan keseimbangan kuasa serta prospek penyaheskalasi.
Helmer merupakan antara wartawan Barat yang paling lama berkhidmat di Rusia, di mana beliau telah bekerja selama lebih tiga dekad.
Beliau ialah editor laman analisis bebas ‘Dances With Bears‘ (https://johnhelmer.net/) dan penulis beberapa buku mengenai hubungan Amerika Syarikat–Rusia, hal ehwal ketenteraan serta politik kuasa besar.
Dalam wawancara ini, Helmer menganalisis amaran Ayatollah Seyyed Ali Khamenei bahawa sebarang tindakan ketenteraan Amerika Syarikat akan berkembang menjadi perang serantau.
Beliau juga mengkritik kebergantungan Washington terhadap diplomasi paksaan, mempersoalkan kredibiliti usaha pengantaraan Amerika Syarikat, serta menilai potensi peranan Rusia dalam membentuk kerangka keselamatan serantau yang komprehensif.
Berikut adalah teks penuh wawancara tersebut:
Dalam kenyataannya pada 1 Februari, Ayatollah Khamenei memberi amaran bahawa sebarang tindakan ketenteraan Amerika Syarikat akan berkembang menjadi perang serantau.
Bagaimanakah ini mencerminkan dinamika ketenteraan dan politik yang saling berkait di Asia Barat hari ini?
Anda memahami,dan saya harap para pembaca anda juga memahami bahawa saya ialah seorang wartawan yang berpangkalan di Rusia.
Saya telah menghabiskan 30 tahun di Rusia, maka saya bercakap dari sudut pandang Rusia.
Saya fikir penting bagi audiens anda memahami perspektif tersebut.
Saya menafsirkan kenyataan 1 Februari itu sebagai sesuatu yang jelas, tetapi dengan implikasi yang kurang jelas.
Sangat nyata bahawa keselamatan Iran sedang diancam dari rantau sekitarnya.
Perunding Amerika Syarikat, Steven Witkoff, bergerak dari Miami, di mana beliau pada hari Sabtu bertemu wakil perniagaan Rusia, Kirill Dmitriev, ke Israel, kemudian ke Abu Dhabi untuk perbincangan mengenai terma ketenteraan bagi penyelesaian perang Ukraine dengan perunding Rusia.
Mereka termasuk seorang laksamana yang mengetuai perisikan ketenteraan Rusia dan seorang jeneral.
Setakat yang saya fahami tentang kenyataan Ayatollah Khamenei, beliau menyatakan bahawa Iran berdepan kemungkinan perang daripada Israel, daripada Amerika Syarikat dan daripada negara-negara Arab yang menjadi tuan rumah pangkalan tentera yang sebelum ini pernah digunakan untuk melancarkan serangan ke atas Iran dan boleh digunakan lagi.
Dimensi serantau di sini ialah Iran sedang diancam secara serentak dan berkoordinasi oleh Israel, Amerika Syarikat, Arab Saudi dan Emiriah Arab Bersatu, antara lain.
Itulah perkara pertama.
Oleh itu, Ayatollah Khamenei pada asasnya menyatakan bahawa jika Iran berdepan serangan terkoordinasi dari wilayah dan negara-negara tersebut, maka tindak balas pertahanannya mesti ditujukan kepada kesemuanya.
Itu menjadikannya perang serantau.
Implikasinya menarik.
Adakah Ayatollah Khamenei bermaksud Iran mahu berunding dengan semua musuhnya di meja yang sama pada masa yang sama?
Dengan kata lain, mengapa hanya Witkoff?
Mengapa tidak wakil Israel, memandangkan Witkoff kelihatan berulang-alik antara Israel dan rundingan dengan Iran?
Mengapa tidak wakil Arab Saudi?
Mengapa tidak wakil Emiriah Arab Bersatu, atau mana-mana negara lain termasuk Iraq yang wilayahnya boleh digunakan untuk melancarkan atau mengancam serangan terhadap Iran?
Jika ini perang serantau, maka semua wakil serantau sepatutnya hadir dan menjadi sebahagian daripada proses rundingan.
Pendekatan ini bukan sesuatu yang baharu.
Ayatollah Khamenei sebenarnya mengulangi pendirian lama Rusia, seperti yang pernah diutarakan oleh Menteri Luar Sergey Lavrov bertahun-tahun lalu: bahawa satu-satunya bentuk keselamatan yang berdaya maju bagi negara-negara Teluk Parsi mestilah bersifat menyeluruh.
Ia tidak boleh bersifat separa.
Ia mesti melibatkan semua negara yang berjanji kepada keselamatan bersama antara satu sama lain tanpa pengecualian.
Presiden Trump mengatakan Iran terbuka kepada rundingan nuklear, namun Amerika Syarikat juga meningkatkan kehadiran tentera lautnya di rantau tersebut.
Bagaimanakah anda mentafsirkan gabungan diplomasi dan tekanan ketenteraan ini?
Apakah yang ia dedahkan tentang strategi sebenar Washington?
Itu soalan yang rumit. Biar saya jawab dengan cara ini.
Pertama sekali, Presiden Trump melihat setiap strategi mesti membawa kemenangan, bukan kekalahan.
Kemenangan, dari sudut pandang Trump, ialah gabungan penggunaan kekuatan, paksaan dan tekanan termasuk dalam arena perdagangan melalui tarif, tarif penalti dan sekatan sekunder terhadap negara seperti China dan India.
Oleh itu, idea bahawa ini adalah gabungan diplomasi dan tekanan sebenarnya tidak menggambarkan keadaan dengan tepat.
Semua langkah Trump adalah satu bentuk tekanan.
Tiada kredibiliti sebenar pada diplomasi tersebut.
Diplomasi, dalam konteks ini, hanyalah perbincangan di meja rundingan, tetapi senjata di atas meja itu ialah perang ekonomi dan perang sekatan.
Ini bukan gabungan diplomasi dan tekanan ketenteraan secara berasingan.
Ia adalah satu gabungan tunggal pelbagai bentuk tekanan yang boleh disifatkan sebagai paksaan atau ugutan.
Ia merupakan rundingan yang berlaku di bawah ancaman kekuatan.
Pandangan Presiden Trump ialah beliau mesti menang dalam setiap situasi.
Pegawai keselamatan tertinggi Iran, Ali Larijani, menyatakan bahawa satu rangka rundingan berstruktur sedang muncul dengan Amerika Syarikat, namun Tehran menegaskan bahawa rundingan tidak boleh berlaku di bawah ancaman paksaan.
Pada pandangan anda, apakah syarat minimum yang diperlukan untuk menjadikan rundingan ini serius dan produktif?
Saya mengikuti kenyataan-kenyataan Encik Larijani mengenai perkara ini dengan teliti.
Beliau berada di Moscow lewat minggu lalu, seperti yang anda dan pembaca anda sedia maklum, dan beliau telah membentangkan di meja rundingan pelan perang Iran, iaitu pelan pertahanan Iran.
Perbincangan dengan Presiden Putin dan pegawai perisikan ketenteraan Rusia yang lain, serta pegawai tentera dan awam Rusia, kekal sebagai rahsia tertinggi.
Apakah yang dimaksudkan dengan rundingan berstruktur?
Perkara yang mengejutkan saya ialah Steven Witkoff merupakan perunding Amerika Syarikat yang nampaknya diterima oleh sama ada Encik Araqchi atau Encik Larijani sebagai rakan runding yang boleh diterima.
Dari sudut pandang Iran, secara sejarah dan berdasarkan tingkah laku Witkoff sebagai perunding sebelum tercetusnya perang pada Jun lalu, Witkoff bukanlah seorang perunding sebenar.
Beliau dilihat sebagai ejen penipuan.
Pihak Iran tidak menyatakan secara terbuka bahawa Witkoff mewakili operasi penipuan, tetapi itulah yang difahami oleh banyak pihak.
Persoalannya, mengapa beliau masih dianggap rakan runding yang boleh diterima?
Izinkan saya memberi contoh dari perspektif Rusia.
Rusia telah berperang dengan Amerika Syarikat, terutamanya di medan Ukraine, sejak Februari 2022.
Apakah peranan Witkoff dalam rundingan tersebut?
Ambil contoh peranannya di meja rundingan di Abu Dhabi minggu lalu.
Menurut pihak Rusia, beliau hadir bersama Jared Kushner, menantu Trump, dan seorang lagi individu bernama Joshua Grunbaum, seorang peguam hartanah dari New York yang terlibat dalam rundingan berkaitan Israel, Gaza dan usaha menamatkan konflik di sana.
Dari sudut pandang Rusia, individu-individu ini hanya merundingkan kerja sama ekonomi.
Ya, sebelum ini Witkoff pernah ke Kremlin, bertemu Presiden Putin dan membincangkan pelbagai kerangka rundingan untuk menamatkan perang Ukraine.
Namun beliau tidak berada di meja rundingan di Abu Dhabi untuk membincangkan isu ketenteraan.
Memandangkan Iran berdepan dengan Tentera Laut, Tentera Darat dan Tentera Udara Amerika Syarikat, rundingan berstruktur sepatutnya melibatkan wakil ketenteraan Amerika Syarikat.
Dalam rundingan Rusia di Abu Dhabi, wakil tentera Amerika ialah Jeneral Alexus Grynkewich, seorang pegawai kanan.
Grynkewich ialah komander Komando Eropah Amerika Syarikat dan Panglima Tertinggi Bersekutu NATO di Eropah, serta pegawai operasi kanan yang bertanggungjawab terhadap medan Ukraine.
Iran perlu bertanya kepada dirinya: siapakah jeneral kanan Amerika yang bertanggungjawab terhadap operasi menentang Iran?
Individu itulah yang sepatutnya berada di meja rundingan.
Presiden Trump merujuk kepada apa yang disebutnya sebagai armada indah.
Tanpa mengambil kira istilah tersebut, hakikatnya ia adalah sebuah armada.
Siapakah yang merundingkan syarat pertahanan atau serangan dengan sebuah armada?
Pegawai tentera. Witkoff bukan daripada kalangan tentera.
Beliau bukan perunding yang boleh diterima oleh pihak Rusia apabila melibatkan usaha menamatkan pertumpahan darah di medan perang.
Presiden Trump mungkin berpendapat sebaliknya, tetapi Iran mempunyai pengalaman tersendiri dengan Witkoff.
Oleh itu, saya terkejut bahawa pihak Iran masih menganggap bahawa dalam kerangka rundingan berstruktur yang disebut Encik Larijani, Witkoff merupakan satu-satunya rakan runding.
Saya mengemukakan ini sebagai soalan retorik.
Di medan Ukraine, penyelesaian ketenteraan memerlukan pegawai tentera kanan daripada kedua-dua pihak.
Laksamana Kostyukov dan Jeneral Zorin serta Fomin ialah pegawai tentera kanan Rusia.
Di pihak Amerika pula, Jeneral Grynkewich dan Adamski hadir bersama Daniel Driscoll, Setiausaha Tentera Darat Amerika Syarikat, yang pernah berkhidmat dalam tentera sebelum mengetuai angkatan darat.
Inilah perunding ketenteraan berstruktur yang diperlukan untuk menyelesaikan masalah ketenteraan melalui rundingan.
Iran sedang berdepan masalah ketenteraan.
Witkoff, pada pandangan ini, mewakili operasi penipuan.
Beliau bukan sebahagian daripada rundingan berstruktur, sebaliknya sebahagian daripada struktur penipuan tersebut.
Dalam wawancaranya dengan CNN pada 2 Februari, Abbas Araghchi menegaskan bahawa Iran terbuka kepada perjanjian yang adil dan saksama, tetapi kepercayaan perlu dibina semula akibat tindakan Amerika Syarikat sebelum ini.
Bagaimanakah tekanan ketenteraan dan retorik Amerika mempengaruhi prospek membina semula kepercayaan tersebut?
Sebenarnya itu adalah soalan retorik.
Tindakan Amerika Syarikat pada masa lalu termasuk, dan anda tidak memerlukan wartawan dari Moscow untuk menjelaskannya, serangan gabungan Israel-Amerika terhadap Iran, termasuk serangan rentas sempadan yang pada hakikatnya merupakan satu bentuk peperangan.
Terdapat juga serangan pengeboman Amerika ke atas kemudahan nuklear Iran, yang telah dirancang lebih awal, begitu juga tindak balas Iran, memandangkan tiada pertahanan udara digunakan terhadap pesawat pengebom Amerika.
Apa yang berlaku selepas itu ialah perang tersebut gagal mencapai matlamatnya.
Ia gagal melumpuhkan kepimpinan tentera Iran, gagal mewujudkan kekacauan dalam kepimpinan awam, dan gagal memusnahkan keupayaan pertahanan Iran.
Itu merupakan satu kegagalan.
Ia berakhir dengan kekalahan dan gencatan senjata.
Kita tidak perlu menghuraikan sejarahnya secara terperinci; anda lebih memahami sejarah itu daripada saya.
Dari sudut pandang saya, selepas itu muncul satu lagi kaedah menyerang Iran, usaha untuk menukar rejim dari dalam negara.
Usaha ini juga gagal, termasuk melalui rusuhan jalanan dan tindakan seumpamanya.
Anda mungkin berada dalam kedudukan yang lebih baik untuk menghuraikannya.
Oleh itu, kita kini berada pada apa yang saya anggap sebagai peringkat ketiga.
Peringkat ketiga ini ialah apa yang Amerika Syarikat dan Presiden Trump sebut sebagai ‘armada indah’.
Tujuannya ialah untuk menunjukkan kekuatan ketenteraan yang besar bagi menakutkan Iran supaya menyerah dan menerima syarat Amerika.
Ini mungkin sedikit di luar soalan anda, tetapi berdasarkan petunjuk semasa, saya berpendapat Trump sedang berundur daripada syarat-syarat tersebut.
Kita boleh kembali kepada perkara itu kemudian.
Dari sudut pandang Iran, perjanjian yang adil dan saksama ialah perjanjian yang membolehkan Trump berundur sambil mengisytiharkan kemenangan, kerana beliau perlu menerima hakikat bahawa setiap percubaan untuk memusnahkan sistem Iran sama ada dari dalam atau luar negara telah gagal.
Oleh itu, perjanjian yang adil dan saksama seperti yang dinyatakan oleh Encik Araghchi mesti adil dan saksama kepada Iran dalam beberapa aspek yang sangat khusus.
Pertama, adakah Amerika Syarikat dan sekutu serantaunya bersedia untuk komited kepada dasar tidak campur tangan dalam hal ehwal dalaman Iran?
Kedua, adakah Amerika Syarikat bersedia untuk komited kepada sistem keselamatan bersama, Iran berbanding Israel, Israel berbanding Iran, dan seterusnya?
Konsep keselamatan bersama seperti yang dicadangkan oleh pihak Rusia menimbulkan persoalan sama ada Amerika Syarikat bersedia menerima kerangka tersebut.
Sehingga kini, tiada pihak yang benar-benar mempertimbangkan pelan Lavrov mengenai keselamatan bersama di rantau ini yang melibatkan semua pihak tanpa pengecualian untuk dilaksanakan secara menyeluruh.
Mengapa, kembali kepada perkara pertama saya, Amerika Syarikat berkeras mahu mewakili semua pihak secara bersendirian, berhadapan dengan Iran secara langsung di bawah ancaman kekuatan, dengan armada tentera di laut, pangkalan udara dan aset ketenteraan lain yang ditempatkan di seluruh Teluk Parsi?
Istilah ‘adil dan saksama’ lazimnya bermaksud keselamatan bersama yang saling timbal balik.
Itulah maksudnya dalam perang yang sedang dilalui Rusia di Eropah.
Itulah maksud keadilan dan kesaksamaan di medan Ukraine.
Sewajarnya, ia membawa makna yang sama di mana-mana medan konflik.
Saksama bermaksud keselamatan yang saling dan timbal balik.
Mari kita bincangkan peranan Rusia dalam ketegangan semasa.
Anda sebelum ini merujuk kepada satu formula yang anda gunakan untuk menjelaskan tingkah laku kuasa besar.
Sejauh manakah atau adakah Rusia boleh bertindak sebagai perantara penyejukan antara Amerika Syarikat dan Iran, memandangkan kepentingannya sendiri untuk mengelakkan konflik serantau yang lebih luas?
Terdapat dua bahagian kepada soalan itu.
Pertama, mengenai formula tersebut.
Para pembaca boleh merujuknya di laman web saya, ‘Dances with Bears‘ (johnhelmer.net).
Ia merupakan formula mudah untuk menjelaskan apa yang sebenarnya dipertaruhkan. Formulanya ialah:
M + V + B = P
Money + Votes + Bullets = Power
Wang + Undi + Peluru = Kuasa
Mari kita gunakan formula ini kepada pentadbiran Trump atau lebih tepat, rejim Trump.
Wang (Money)
Apakah yang ditunjukkan oleh faktor wang tentang apa yang Trump akan lakukan terhadap Iran sekarang?
Lihat kepada harga minyak.
Apabila berbilion dolar dilaburkan setiap hari dalam harga minyak masa hadapan, pasaran sebenarnya sedang bertaruh sama ada Selat Hormuz akan kekal terbuka atau ditutup.
Semua pemain pasaran memahami hal ini.
Jika Amerika Syarikat melancarkan serangan, tindak balas Iran akan bersifat serantau.
Salah satu elemen utama pertahanan serantau Iran ialah kemungkinan menutup Selat Hormuz.
Ini akan menghentikan aliran minyak ke timur dari negara-negara Arab serta Iran sendiri, sekaligus mencetuskan kejutan harga global yang besar.
Namun pada masa ini, pasaran minyak sedang menolak harga minyak mentah ke bawah, sekitar lima peratus hanya dalam hujung minggu lalu.
Ini memberikan petunjuk penting: faktor kewangan menunjukkan Trump akan berundur.
Trump tidak akan menyerang.
Undi (Votes)
Sekarang kita lihat faktor undi, pengundi Amerika dan sikap mereka terhadap serangan ke atas Iran.
Sikap itu sangat negatif.
Presiden Trump sedang kehilangan sokongan dalam pelbagai kelompok pengundi utama, dan penolakan terhadap beliau semakin meningkat.
Tiada satu pun inisiatif keamanan yang diumumkannya dianggap kredibel oleh pengundi Amerika.
Tinjauan menunjukkan sokongan terhadapnya merosot.
Pada masa yang sama, Trump baru sahaja mengumumkan pengunduran pasukan persekutuan dari bandar-bandar yang cenderung mengundi Demokrat seperti Los Angeles, Portland dan Minneapolis.
Pengunduran ini berlaku selepas insiden di mana pasukan Penguatkuasaan Imigresen dan Kastam (ICE) yang dimilitarisasikan terlibat dalam pembunuhan.
Trump mengumumkan pengunduran tersebut melalui satu ciapan dan ia harus dibaca sebagai pengunduran sebenar.
Beliau menyatakan:
“Dalam apa jua keadaan, kami tidak akan terlibat dalam bandar-bandar Demokrat yang diurus dengan buruk berkaitan protes atau rusuhan kecuali mereka meminta bantuan.
Namun kami akan melindungi dengan sangat kuat semua bangunan persekutuan.”
Ini menunjukkan Trump sedang berundur.
Ia mencerminkan pengunduran yang lebih luas oleh Trump dan penasihat keselamatan dalaman Stephen Miller.
Ia menunjukkan betapa sensitif mereka terhadap undi.
Saya pernah bekerja di Rumah Putih semasa pentadbiran Carter, dan semua kakitangan presiden memahami satu perkara asas: tekanan pilihan raya bermula lama sebelum hari pengundian.
Musim pemanduan musim panas di Amerika bermula pada akhir Mei, kira-kira 16 minggu dari sekarang.
Ketika itu, rakyat Amerika perlu membeli petrol untuk perjalanan.
Trump tidak mampu mengambil risiko lonjakan besar harga minyak atau petrol dalam tempoh itu.
Jika berlaku, beliau akan kehilangan undi.
Peluru (Bullets)
Ini membawa kita kepada faktor peluru, kekuatan ketenteraan.
Ya, Tentera Laut Amerika mempunyai peluru berpandu Tomahawk dan senjata lain di atas armadanya.
Ia boleh digunakan.
Namun kuasa ketenteraan mempunyai had.
Sebaik sahaja peluru berpandu dilancarkan, sama ada secara ofensif terhadap Iran atau defensif terhadap dron dan peluru berpandu Iran, kapal-kapal perlu berundur untuk mengisi semula.
Logistik amat penting.
Iran memahami perkara ini dengan baik.
Setelah berperang sejak 1980-an, Iran tahu bahawa jika ia dapat bertahan daripada gelombang serangan pertama, kedua dan ketiga, serta memanjangkan konflik melalui pertahanan berterusan, Iran akan menang.
Mengapa? Kerana jika Selat Hormuz ditutup dan jika Amerika gagal mencapai objektif dalam tempoh dua hingga tujuh hari, tetapi Iran mampu bertahan selama 16 minggu, maka rakyat Amerika yang memasuki musim panas akan menghadapi lonjakan besar harga petrol.
Gabungkan itu dengan keupayaan ketenteraan yang semakin lemah dan kepulangan korban tentera Amerika, maka akan tercetuskan krisis politik yang boleh menjatuhkan presiden.
Inilah yang berlaku kepada Lyndon B. Johnson.
Beliau meletak jawatan pada 31 Mac 1968 akibat tekanan gabungan inflasi dan korban perang Vietnam.
Tarikh itu tidak begitu jauh dalam kalendar sejarah.
Apabila formula Wang + Undi + Peluru digunakan, jelas bahawa ketiga-tiga faktor ini tidak mampu menghasilkan kuasa bagi rejim Trump dalam situasi semasa.
Jika Iran memanjangkan konflik dan mencetuskan inflasi serta korban, Trump akan berhadapan dengan tekanan politik yang sama seperti yang menamatkan kepresidenan Johnson.
Semua presiden tertakluk kepada dinamika ini. Trump tidak terkecuali.
Kita sudah melihat kesannya. Trump telah menarik pasukan persekutuan dari Minneapolis dan bandar lain.
Beliau semakin kehilangan sokongan pengundi kulit hitam, Hispanik, Asia dan kelas pekerja kulit putih.
Semua semakin menentangnya.
Beliau tidak mampu menanggung gabungan inflasi dan korban.
Masa juga semakin tidak memihak kepadanya.
Beliau sedar perkara ini, dan tokoh-tokoh di sekelilingnya di Rumah Putih, seperti Stephen Miller, juga gagal melaksanakan apa yang mereka anggap sebagai doktrin penguatkuasaan ofensif, termasuk serangan terhadap Venezuela, Cuba, Iran dan Palestin di Gaza.
Doktrin ini mempolarisasikan pengundi Amerika, tetapi tidak seperti yang diharapkan oleh Trump dan penggantinya, seperti Naib Presiden J.D. Vance.
Dalam formula saya, M + V + B tidak menghasilkan P, media, keganasan dan ugutan tidak menghasilkan kuasa bagi Trump dalam persamaan ini.
Begitulah cara saya membaca keadaan semasa dan begitulah cara saya mencadangkan para pendengar memahami cara Amerika Syarikat berfikir hari ini.
Ini membawa kita kembali kepada soalan anda tentang perantaraan, Qatar, Turki, Rusia dan peranan mereka.
Jika kita menerima bahawa tingkah laku Trump mencerminkan realiti ini, dan jika kita menerima bahawa rundingan berstruktur mesti melibatkan pihak yang paling berpotensi mengancam, maka rundingan itu perlu melibatkan jeneral Amerika, pegawai Israel yang memberi arahan kepada Witkoff sebelum beliau ke Abu Dhabi serta Arab Saudi, Emiriah Arab Bersatu, dan juga Qatar.
Jika rundingan berstruktur melibatkan semua pihak kerana semua saling terancam, maka apa yang kita lihat sekarang ialah pengunduran di semua pihak.
Ini bukan sesuatu yang sepatutnya membuat Iran berasa selamat atau yakin sepenuhnya.
Namun, inilah gambaran strategik yang saya lihat.
Jika ini realiti strategik semasa, maka kita perlu bertanya: apakah peranan realistik yang boleh dimainkan oleh Qatar, Turki, Rusia atau Emiriah Arab Bersatu sebagai perantara?
Melihat ke hadapan, apakah perkembangan yang perlu diperhatikan oleh pemerhati serantau dan global dalam beberapa minggu akan datang?
Apakah faktor utama yang akan menentukan sama ada ketegangan meningkat atau stabil?
Bagaimana saya harus menjawab soalan ini?
Dalam media dan dalam spekulasi berterusan yang menghasilkan tajuk berita, membayar gaji wartawan, atau menyediakan bahan propaganda, kita boleh mengenal pasti beberapa dimensi utama.
Pertama, Trump kini telah menarik balik dua tuntutan besar, sesuatu yang pernah diakui oleh Witkoff sebelum ini.
Jika diizinkan, saya akan merujuk terus kepada nota saya dan membaca dengan tepat apa yang Trump katakan.
Pada hari Sabtu, Trump berada di hadapan sebuah pesawat, dalam penerbangan ke Miami untuk menghadiri sebuah majlis perkahwinan, apabila wartawan bertanya kepadanya tentang perkembangan Iran.
Format soal jawab yang dirancang seperti ini telah menjadi cara kerajaan AS berkomunikasi dengan dunia.
Apabila ditanya tentang pendiriannya terhadap Iran, Trump berkata:
“Kami mempunyai kapal-kapal yang sangat besar dan berkuasa menuju ke arah itu, seperti yang anda tahu, tetapi saya berharap mereka boleh merundingkan sesuatu yang boleh diterima.”
Beliau menambah:
“Kita boleh membuat perjanjian rundingan yang memuaskan, tanpa senjata nuklear.
“Mereka patut melakukannya.
“Saya tidak pasti mereka akan melakukannya, tetapi mereka sedang bercakap dengan kami, benar-benar bercakap dengan kami sekarang.”
Apa yang beliau katakan sukar ditafsir kerana Trump tidak bercakap dalam urutan pemikiran yang normal.
Cara berfikirnya tidak menunjukkan tahap kecekapan seperti kebanyakan presiden sebelumnya.
Saya tidak merujuk di sini kepada isu kesihatan Biden.
Perkara penting ialah ini: Trump sebelum ini menuntut dalam sebarang perjanjian bahawa Iran mesti menghentikan sepenuhnya pengayaan nuklear (zero enrichment).
Itu adalah tuntutan utama, dan Iran menolaknya.
Sebab-sebabnya jelas dan telah didokumentasikan dengan baik.
Kedua, Israel khususnya menuntut bahawa tiada peluru berpandu jarak jauh Iran boleh diterima.
Kini Trump tidak lagi menyatakan bahawa Amerika Syarikat menuntut Iran membubarkan program peluru berpandunya yang mengancam Israel dan pangkalan AS.
Nampaknya tuntutan itu juga telah digugurkan, atas sebab yang jelas: Iran tidak pernah bersetuju dan telah menegaskannya.
Jadi pada hari Sabtu sama ada di hadapan atau di belakang pesawat, Trump jelas telah diberi taklimat oleh penasihatnya untuk menyatakan bahawa syarat yang boleh diterima ialah tiada senjata nuklear, satu syarat yang boleh mengelakkan perang daripada apa yang beliau panggil sebagai ‘armada indah’ Amerika.
Ini merupakan satu pengunduran besar.
Beliau mengulangi mesej yang sama pada hari Ahad.
Apakah maksudnya?
Ia bermaksud Trump sedang berundur.
Beliau telah menggugurkan dua syarat utama yang sebelum ini didesak oleh Israel.
Kini apabila Witkoff pergi ke Israel minggu ini, dia pasti akan ditanya:
“Bos kamu baru sahaja menggugurkan dua syarat asas yang kami tuntut.
“Adakah kamu juga menggugurkannya?”
Jika itu pendirian Israel, maka lebih baik Israel datang terus ke meja rundingan daripada menggunakan Witkoff sebagai utusan.
Berapa banyak mesej boleh dibawa oleh seorang utusan?
Dalam sejarah, utusan yang membawa mesej palsu sering menerima akibat yang berat.
Pengajarannya jelas: jangan hantar utusan dengan mesej yang tidak benar.
Jadi persoalan utama ialah:
Adakah Amerika Syarikat benar-benar telah menggugurkan tuntutan peluru berpandu dan tuntutan sifar pengayaan?
Jika ya, adakah Israel juga menggugurkannya?
Bagaimana pula dengan Arab Saudi dan Emiriah Arab Bersatu?
Apakah pendirian mereka?
Seperti yang saya katakan berulang kali, rundingan berstruktur tidak boleh berlaku dengan seorang individu seperti Witkoff sahaja.
Paling baik, beliau boleh menjadi sebahagian daripada delegasi yang merangkumi pegawai kanan tentera Amerika, Israel, Saudi, dan Emiriah.
Tetapi siapakah yang mempunyai kuasa sebenar dalam rundingan seperti ini?
Jelas sekali, para jeneral.
Witkoff ialah orang kewangan.
Itulah peranannya sebelum menyertai Rumah Putih, dan ia kekal dalam urusannya dengan Rusia.
Jadi apakah jenis pengantara beliau?
Sebelum kita bertanya apakah jenis pengantaraan yang boleh disediakan oleh Qatar, Turki, atau Rusia, kita perlu bertanya apakah jenis pengantaraan yang diwakili oleh Witkoff ketika Trump sendiri sedang berundur.
Dan jika Trump berundur, adakah sekutunya akan membenarkannya?
Adakah Israel bersetuju?
Saya akan sangat terkejut jika Perdana Menteri Netanyahu berkata bahawa Israel menggugurkan tuntutan supaya Iran membubarkan program peluru berpandu jarak jauh atau menerima sifar pengayaan nuklear.
Mengenai kedudukan Rusia, izinkan saya sentuh secara ringkas.
Dalam beberapa jam kebelakangan ini, Presiden Vladimir Putin, melalui jurucakapnya Dmitry Peskov, menyatakan bahawa Rusia bersedia mengambil balik uranium yang diperkaya dari Iran sebagai cara melindungi program nuklear awam Iran, dengan syarat Iran bersetuju tidak membangunkan senjata nuklear.
Pada asasnya, Rusia berkata: kami akan menjamin bahawa pembangunan senjata nuklear di Iran tidak berlaku pada masa hadapan.
Itulah pendirian Rusia.
Ini sangat ironis. Medan perang di Ukraine dipenuhi pasukan Eropah, NATO, dan sekutu Asia yang menyokong Amerika Syarikat dalam usaha menewaskan Rusia.
Bagaimana mungkin pihak yang memerangi Rusia kini akan menerima jaminan Rusia terhadap keselamatan nuklear Iran?
Mengapa Amerika Syarikat yang dilaporkan melancarkan serangan peluru berpandu berhampiran kediaman peribadi Putin beberapa hari lalu akan menerima tawaran beliau untuk melindungi uranium Iran supaya tidak dijadikan senjata?
Saya seorang yang sederhana.
Sukar bagi saya memahami mengapa musuh yang cuba menyerang Rusia kini akan menerima jaminan sedemikian daripada Putin untuk mengelakkan serangan ke atas Iran.
Apa yang saya percaya sedang berlaku ialah satu siri manuver politik dan strategik yang bertujuan membolehkan Trump mengisytiharkan kemenangan, menarik balik kapal-kapalnya, dan kemudian mengalihkan tekanan Amerika Syarikat ke negara-negara yang kurang mampu mempertahankan diri seperti Venezuela dan Cuba.
About the Author
