Lonjakan harga diesel yang berlaku kebelakangan ini bukan lagi isu sementara, tetapi satu tekanan berterusan yang memberi kesan langsung kepada kehidupan rakyat.
Kenaikan harga diesel tanpa subsidi daripada RM3.85 kepada RM4.72 seliter dalam tempoh singkat telah mencetuskan kesan rantaian yang luas daripada kos pengangkutan, harga makanan, sehinggalah kepada operasi industri.
Dalam situasi ini, persoalan utama bukan lagi sama ada Malaysia mempunyai alternatif, tetapi mengapa alternatif yang telah lama wujud masih belum dimanfaatkan sepenuhnya.
Perikatan Nasional (PN) menggesa kerajaan agar segera mengkaji semula strategi pengeluaran biodiesel B10 dan B20 bagi melipatgandakan penghasilannya sebagai langkah alternatif menangani kenaikan mendadak harga diesel di pasaran.
Ketua Portfolio Perladangan dan Komoditi PN, Bakri Jamaluddin berkata, penggunaan biodiesel daripada minyak sawit dan minyak masak terpakai merupakan ‘penampan’ terbaik ketika harga minyak mentah dunia melambung tinggi akibat krisis geopolitik di Timur Tengah.
Krisis Diesel dan Potensi yang Terbiar
Malaysia sebenarnya berada dalam kedudukan yang unik.
Negara memiliki lebih 20 juta tan pengeluaran minyak sawit mentah (CPO) setiap tahun, menjadikannya antara pengeluar terbesar dunia.
Namun, sebahagian besar daripada hasil ini dieksport sebagai komoditi mentah tanpa nilai tambah yang maksimum.
Dalam masa yang sama, Malaysia mempunyai 22 loji biodiesel dengan kapasiti pengeluaran sehingga 2.75 juta tan setahun.
Namun realitinya, hanya sebahagian yang beroperasi dan pada tahap jauh di bawah kapasiti, dengan pengeluaran sekitar 906,000 tan sahaja.
Ini menunjukkan bahawa isu sebenar bukan kekurangan sumber atau teknologi, tetapi kegagalan mengoptimumkan potensi yang sedia ada.
Biodiesel: Penampan Ekonomi dalam Dunia Tidak Menentu
Biodiesel berasaskan minyak sawit bukan sekadar alternatif tenaga, tetapi satu mekanisme penting untuk menstabilkan ekonomi negara.
Ketika harga minyak mentah dunia melonjak akibat konflik geopolitik, negara yang bergantung kepada import bahan api akan terdedah kepada tekanan yang besar.
Sebaliknya, negara yang mempunyai sumber tenaga domestik mempunyai kelebihan untuk mengawal impak tersebut.
Dalam konteks ini, pelaksanaan B10 dan B20 bukan sekadar dasar tenaga, tetapi satu langkah strategik untuk:
- Mengurangkan kebergantungan kepada diesel fosil
- Menstabilkan harga bahan api
- Mengawal kos sara hidup rakyat
Kejayaan Penyelidikan: Malaysia Sudah Bersedia
Apa yang sering terlepas daripada perbincangan ialah hakikat bahawa Malaysia sebenarnya telah lama mencapai kemajuan dalam penyelidikan biodiesel.
Teknologi pemprosesan minyak sawit kepada biodiesel melalui proses transesterifikasi telah berjaya menghasilkan bahan api berkualiti tinggi yang memenuhi piawaian antarabangsa seperti EN 14214 dan ASTM.
Selain itu, inovasi penggunaan minyak masak terpakai (UCO) turut membuka ruang kepada pengurangan kos dan pengurusan sisa yang lebih lestari.
Kajian tempatan juga menunjukkan bahawa penggunaan campuran biodiesel seperti B10 dan B20 tidak menjejaskan prestasi enjin, malah membantu mengurangkan pelepasan karbon.
Semua ini membuktikan bahawa:
Malaysia bukan kekurangan teknologi, tetapi kekurangan keberanian untuk melaksanakannya secara menyeluruh.
Persoalan Kritikal: Mengapa Biodiesel Masih Perlahan?
Jika teknologi dan sumber sudah tersedia, mengapa biodiesel masih belum dikembangkan secara agresif?
Jawapannya terletak pada satu dilema besar: keuntungan jangka pendek berbanding kepentingan jangka panjang.
Menjual CPO sebagai komoditi:
- Memberikan pulangan segera
- Tidak memerlukan pelaburan tambahan besar
- Bergantung kepada harga pasaran global
Sebaliknya, biodiesel:
- Memerlukan dasar yang konsisten
- Memerlukan sokongan subsidi atau insentif
- Melibatkan pembangunan rantaian bekalan
Namun, perbezaan paling penting ialah:
CPO memberi keuntungan komersial, tetapi biodiesel memberi keselamatan ekonomi.
Pengajaran dari Indonesia: Berani Membuat Keputusan
Indonesia telah menunjukkan contoh yang jelas melalui pelaksanaan program biodiesel secara agresif sehingga mencapai B30 dan B35.
Hasilnya:
- Harga bahan api domestik lebih stabil
- Pergantungan kepada import berkurang
- Industri hiliran berkembang pesat
Malaysia pula masih berada dalam fasa berhati-hati, sedangkan krisis global menuntut tindakan yang lebih berani dan pantas.
Biodiesel sebagai Isu Kedaulatan Negara
Dalam dunia hari ini, tenaga bukan sekadar komoditi, tetapi elemen kedaulatan.
Negara yang bergantung kepada sumber tenaga luar akan sentiasa terdedah kepada:
- Tekanan geopolitik
- Manipulasi pasaran
- Ketidaktentuan harga
Sebaliknya, negara yang membangunkan sumber tenaga sendiri akan:
- Lebih stabil
- Lebih berdaya tahan
- Lebih berdaulat
Dalam konteks ini, biodiesel sawit adalah aset strategik yang mampu mengubah kedudukan Malaysia daripada pengguna kepada pengawal.
Keseimbangan Dasar: Antara Eksport dan Keperluan Domestik
Namun, pendekatan yang bijak bukanlah meninggalkan eksport CPO sepenuhnya.
Sebaliknya, model yang lebih seimbang perlu dilaksanakan:
- Sebahagian CPO untuk eksport
- Sebahagian untuk biodiesel domestik
Pendekatan ini membolehkan Malaysia:
- Menjana pendapatan luar
- Menjamin kestabilan dalam negara
Perspektif Islam: Maslahah Mengatasi Keuntungan Sementara
Dalam Islam, dasar ekonomi tidak hanya diukur melalui keuntungan, tetapi melalui maslahah (kepentingan umum).
تَصَرُّفُ الإِمَامِ عَلَى الرَّعِيَّةِ مَنُوطٌ بِالْمَصْلَحَةِ
“Tindakan pemerintah terhadap rakyat mesti berasaskan maslahah.”
Dalam konteks ini, memilih untuk mengembangkan biodiesel bukan sekadar keputusan ekonomi, tetapi tanggungjawab untuk:
- Melindungi rakyat daripada tekanan kos hidup
- Menjamin kestabilan negara
- Mengurus sumber dengan bijaksana
Penutup: Dari Komoditi ke Strategi Nasional
Selama ini, sawit sering dilihat sebagai komoditi eksport.
Namun dalam realiti baharu, ia perlu dilihat sebagai:
Senjata ekonomi dan tenaga negara.
Malaysia tidak kekurangan sumber, teknologi atau kepakaran. Apa yang diperlukan ialah:
- Keberanian dasar
- Ketegasan pelaksanaan
- Visi jangka panjang
Krisis diesel yang berlaku hari ini sepatutnya menjadi titik perubahan.
Kerana dalam dunia yang tidak menentu, negara yang mampu bertahan bukanlah yang paling kaya sumber, tetapi yang paling bijak mengurus dan memanfaatkan sumbernya sendiri.
About the Author
