Tulisan yang dikemukakan membuka satu wacana penting tentang keperluan perubahan paradigma kepimpinan di Malaysia daripada politik berasaskan retorik kepada kepimpinan yang berpaksikan data, sistem dan penyelesaian masalah.
Pandangan terhadap tokoh seperti Dr. Samsuri Mokhtar yang pada awalnya dianggap sekadar orang teori mencerminkan satu stereotaip lama terhadap golongan akademik dalam politik.
Namun, kemunculan beliau dalam platform seperti Keluar Sekejap (KS) telah mengubah persepsi tersebut, memperlihatkan bahawa latar belakang akademik dan teknikal bukan sahaja relevan, malah amat diperlukan dalam konteks pentadbiran moden.
Jurutera sebagai ‘Problem Solver’: Politik Berpaksikan Realiti
Kepimpinan berasaskan latar belakang kejuruteraan membawa satu ciri yang sangat kritikal, penyelesaian masalah secara sistematik.
Dalam disiplin kejuruteraan, setiap isu ditangani melalui:
- Analisis data
- Pemodelan masalah
- Ujian dan pengesahan
- Pelaksanaan berasaskan hasil (outcome-driven)
Pendekatan ini berbeza secara asas dengan politik retorik yang sering bergantung kepada persepsi dan emosi massa.
Seorang jurutera tidak boleh mengagak atau berjanji tanpa asas, kerana dalam dunia teknikal, kesilapan kecil boleh membawa kegagalan besar.
Justeru, mentaliti ketepatan (precision), kecekapan (efficiency), dan kebolehpercayaan (reliability) menjadi asas kepada gaya kepimpinan mereka.
Dalam konteks negara, ini bermaksud dasar awam perlu:
- Diukur keberkesanannya
- Dinilai secara berkala
- Diperbaiki berdasarkan data sebenar
Anti-Retorik: Budaya Hasil Mengatasi Persepsi
Salah satu kritikan utama terhadap politik semasa ialah budaya ‘kaki gebang’ iaitu kecenderungan untuk menghasilkan naratif yang indah tetapi tidak disokong oleh hasil sebenar.
Dalam budaya kejuruteraan, fenomena ini hampir tidak wujud kerana:
“Output adalah ukuran utama, bukan persepsi.”
Tokoh seperti Dr. Sam digambarkan sebagai individu yang:
- Tidak bergantung kepada gaya pidato emosi
- Menjawab dengan struktur pemikiran yang jelas
- Mengutamakan ketepatan berbanding populariti
Ini mencerminkan satu bentuk kepimpinan yang lebih matang, di mana kepercayaan rakyat dibina melalui prestasi, bukan propaganda.
Pengurusan Berasaskan Sistem: Kepentingan Alat Seperti K-Chart
Satu aspek yang sangat signifikan ialah penggunaan alat pengurusan seperti K-Chart, yang berasal daripada kajian akademik dan digunakan dalam penyeliaan projek.
Dalam dunia kejuruteraan dan pengurusan projek:
- Setiap tugas mempunyai garis masa (timeline)
- Setiap hasil mempunyai indikator prestasi (KPI)
- Setiap kelewatan mempunyai sebab yang dianalisis
Jika pendekatan ini diaplikasikan dalam pentadbiran kerajaan:
- Projek “sakit” dapat dikurangkan
- Pembaziran masa dan kos dapat dielakkan
- Akauntabiliti menjadi lebih jelas
Ini menunjukkan bahawa masalah utama dalam banyak projek kerajaan bukan kekurangan dana semata-mata, tetapi kekurangan disiplin pengurusan sistematik.
Integrasi Ilmu dan Tarbiyah: Teknokrat Berprinsip
Satu dimensi penting yang membezakan kepimpinan teknikal biasa dengan kepimpinan Islam ialah elemen tarbiyah.
Latar belakang Dr. Sam yang terlibat dalam pentadbiran politik Islam memberikan satu keseimbangan antara:
- Kepakaran teknikal (hasil pendidikan Barat)
- Nilai moral dan prinsip (hasil tarbiyah Islam)
Gabungan ini melahirkan seorang teknokrat yang bukan sahaja cekap, tetapi juga:
- Berprinsip
- Tidak mudah dipengaruhi arus politik
- Mempunyai kompas moral yang jelas
Dalam Islam, kepimpinan bukan sekadar soal kecekapan, tetapi juga amanah:
إِنَّ خَيْرَ مَنِ ٱسْتَـْٔجَرْتَ ٱلْقَوِىُّ ٱلْأَمِينُ
“Sesungguhnya sebaik-baik orang yang kamu ambil bekerja ialah yang kuat lagi amanah.” (Surah al-Qasas: 26)
Konsep al-qawiyy (kuat/kompeten) dan al-amin (amanah) ini sangat bertepatan dengan model kepimpinan teknokrat berteraskan tarbiyah.
Keperluan Malaysia: Dari Politik Emosi ke Politik Data
Malaysia kini berada dalam fasa yang memerlukan transformasi struktur:
- Ekonomi memerlukan produktiviti tinggi
- Infrastruktur memerlukan pengurusan cekap
- Dasar awam memerlukan ketepatan pelaksanaan
Namun, jika kepimpinan masih berlegar dalam:
- Retorik kosong
- Politik persepsi
- Pertarungan naratif tanpa data
Maka negara akan terus bergerak perlahan dan tidak efisien.
Kepimpinan berasaskan data membawa perubahan paradigma:
- Setiap keputusan mesti boleh diukur
- Setiap polisi mesti ada justifikasi empirikal
- Setiap kegagalan mesti dianalisis, bukan disorok
Pengajaran Global: Kepimpinan Teknikal yang Berjaya
Sejarah dunia menunjukkan bahawa pemimpin dengan latar belakang teknikal sering membawa pendekatan yang lebih pragmatik dan berkesan.
Contohnya ialah A. P. J. Abdul Kalam, Presiden India ke-11, yang merupakan seorang jurutera aeroangkasa.
Beliau:
- Memimpin program peluru berpandu India
- Terlibat dalam pembangunan teknologi strategik negara
- Mengangkat agenda pendidikan sains dan inovasi
Kepimpinan beliau tidak berasaskan retorik politik semata-mata, tetapi berasaskan visi teknologi dan pembangunan negara jangka panjang.
Kesimpulan: Masa untuk Kepimpinan Berdisiplin Tinggi
Hujah utama yang dapat dirumuskan ialah keperluan mendesak untuk beralih kepada kepimpinan yang berdisiplin, sistematik dan berasaskan data.
Malaysia tidak lagi boleh bergantung kepada:
- Politik persepsi
- Pidato tanpa hasil
- Naratif tanpa pelaksanaan
Sebaliknya, negara memerlukan:
- Pemimpin yang berfikir seperti jurutera
- Mengurus seperti pengurus projek
- Bertindak berdasarkan data, bukan emosi
Dalam erti kata lain:
Negara tidak kekurangan idea, tetapi kekurangan pelaksana yang berdisiplin.
Jika tokoh seperti Dr. Sam mampu membawa disiplin kejuruteraan ini ke peringkat lebih tinggi, maka ia berpotensi mengubah landskap pentadbiran negara secara menyeluruh daripada politik retorik kepada politik realiti.
Akhirnya, persoalan besar bukan lagi siapa yang paling pandai bercakap, tetapi siapa yang paling mampu menyelesaikan masalah.
About the Author
