Kehadiran dua kapal tempur Amerika Syarikat di perairan Malaysia baru-baru ini menimbulkan pelbagai persoalan, khususnya ketika konflik antara Amerika Syarikat, Israel dan Iran semakin memuncak.
Peristiwa ini berlaku ketika Presiden Amerika Syarikat, Donald Trump, terus mendesak sekutu Washington supaya menyertai kempen ketenteraan yang dipimpin Amerika Syarikat dan Israel terhadap Iran.
Di tengah ketegangan geopolitik yang semakin memuncak di Asia Barat, kemunculan dua kapal tempur Amerika di Pulau Pinang telah menarik perhatian pemerhati politik dan keselamatan serantau.
Dua Kapal Tempur AS Berlabuh di Butterworth
Pada Ahad lalu, seorang jurugambar dari Pulau Pinang, Sherwynd Kessler, menerbitkan gambar dua kapal tempur pesisir milik tentera laut Amerika Syarikat, iaitu USS Tulsa dan USS Santa Barbara, yang dilihat berlabuh di Terminal Kontena Butterworth Utara.
Lokasi ini terletak kira-kira 5,600 kilometer dari Teluk Parsi, kawasan yang kini menjadi pusat konflik antara Iran dan pakatan Amerika Syarikat–Israel.
Kedua-dua kapal tersebut merupakan aset Tentera Laut Amerika Syarikat yang pernah dikerahkan sebelum ini bagi menjalankan operasi keselamatan di Teluk Parsi, termasuk misi mengesan dan menghapuskan periuk api laut.
Seorang jurucakap Tentera Laut Amerika Syarikat kemudiannya mengesahkan kepada CNN bahawa kapal-kapal tersebut memang berada di Pulau Pinang, namun menjelaskan bahawa ia hanyalah singgahan logistik sementara.
Menurut jurucakap itu, kapal perang Amerika Syarikat kerap berlabuh di pelabuhan Malaysia sebagai sebahagian daripada operasi rutin yang mencerminkan hubungan ketenteraan antara kedua-dua negara.
Namun beliau enggan mengulas mengenai destinasi seterusnya atau misi sebenar kapal-kapal tersebut.
Persoalan Mengenai Pendirian Malaysia
Walaupun kehadiran kapal tentera asing di pelabuhan Malaysia bukan perkara luar biasa, situasi kali ini berlaku dalam konteks geopolitik yang sangat sensitif.
Konflik antara Amerika Syarikat, Israel dan Iran kini memasuki minggu ketiga dan telah mencetuskan ketegangan besar di Asia Barat.
Sehubungan itu, kehadiran kapal tempur Amerika ke Malaysia menimbulkan persoalan mengenai pendirian kerajaan Malaysia terhadap konflik tersebut.
Perkara ini menjadi lebih signifikan selepas beberapa perkembangan diplomatik yang berlaku sejak tahun lalu.
Beberapa hari selepas Perdana Menteri Anwar Ibrahim menandatangani Perjanjian Perdagangan Timbal Balik (ART) bersama Presiden Trump pada Oktober lalu, Malaysia turut memeterai memorandum persefahaman pertahanan dengan Pentagon.
Perjanjian tersebut merangkumi kerjasama ketenteraan yang lebih rapat serta rancangan untuk memeterai perjanjian dua hala berkaitan komunikasi dan perkongsian maklumat pertahanan.
Dalam perkembangan yang sama, Menteri Pertahanan Malaysia, Mohamed Khaled Nordin, turut menerima jemputan untuk melawat Pentagon daripada rakan sejawatnya di Amerika Syarikat.
Individu yang menjemput beliau, Pete Hegseth, merupakan antara tokoh utama yang terlibat dalam kempen ketenteraan Amerika Syarikat dan Israel terhadap Iran.
Risiko Reaksi Iran
Situasi ini menimbulkan kebimbangan dalam kalangan pemerhati geopolitik.
Sebarang bentuk kerjasama yang dilihat membantu operasi ketenteraan Amerika Syarikat, walaupun secara tidak langsung, berpotensi ditafsirkan oleh Iran sebagai tindakan menyebelahi musuhnya.
Tehran sebelum ini telah memberi amaran bahawa mana-mana negara yang membantu kempen ketenteraan Amerika Syarikat dan Israel boleh dianggap sebagai sekutu musuh.
Sekiranya tafsiran sedemikian berlaku, ia boleh memberi implikasi terhadap kepentingan Malaysia di Asia Barat, termasuk hubungan diplomatik dan perdagangan.
Konflik yang sedang berlaku juga telah menyebabkan serangan peluru berpandu dan dron menyasarkan beberapa sekutu Washington di rantau Teluk seperti UAE, Arab Saudi, Qatar dan Bahrain.
Serangan tersebut telah mengganggu aktiviti perdagangan serta operasi penerbangan di rantau tersebut.
Akibatnya, ekonomi beberapa negara Teluk turut terjejas.
Iran Persoal Sikap Negara Islam
Dalam perkembangan berkaitan, Ketua Keselamatan Iran, Ali Larijani, baru-baru ini mempersoalkan sikap beberapa negara Islam yang dilihat berdiam diri terhadap serangan Amerika Syarikat dan Israel ke atas Iran.
Menurut beliau, konflik yang sedang berlaku sebenarnya melibatkan dua blok yang jelas.
Di satu pihak ialah Amerika Syarikat dan Israel.
Di pihak yang lain pula ialah Iran bersama pasukan yang menyokong perjuangan menentang pengaruh Barat di Asia Barat.
Beliau kemudian mengemukakan satu soalan yang tajam kepada dunia Islam:
“Konfrontasi hari ini pada hakikatnya adalah antara Amerika dan Israel di satu pihak, dan Iran yang beragama Islam serta pasukan pembebasan di pihak yang lain.
“Maka anda berada di pihak yang mana?”
Kapal Tempur Dijangka Menuju Teluk
Sementara itu, Sherwynd Kessler yang merakam gambar kapal-kapal tersebut berkata beliau tidak pernah melihat kapal tempur tersebut berlabuh di Butterworth sebelum ini.
Dalam catatan di Instagram, beliau menjelaskan bahawa kapal-kapal tersebut masing-masing ditempatkan di Bahrain dan Jepun, dan direka untuk melaksanakan pelbagai misi keselamatan maritim.
Antara peranan kapal LCS termasuk:
- Operasi menghapuskan periuk api laut
- Peperangan permukaan
- Rondaan keselamatan maritim
Menurut CNN, Tentera Laut Amerika Syarikat sebelum ini mengumumkan rancangan untuk menggunakan kapal LCS bagi menggantikan kapal penghapus periuk api yang telah ditamatkan operasinya di Teluk Parsi.
Ini memberi gambaran bahawa kapal-kapal tersebut berkemungkinan sedang dalam perjalanan menuju ke armada Amerika Syarikat di Teluk.
Ketegangan di Selat Hormuz
Ketegangan di Teluk Parsi semakin meningkat selepas Iran mengetatkan kawalan keselamatan di Selat Hormuz, laluan strategik yang menjadi nadi perdagangan tenaga dunia.
Dianggarkan sekitar 20 peratus minyak mentah dunia melalui selat tersebut.
Sekatan Iran terhadap laluan itu telah menyebabkan banyak kapal tangki minyak tidak dapat meneruskan perjalanan ke pasaran global.
Kesannya, harga minyak dunia melonjak sejak minggu lalu.
Pengguna di Amerika Syarikat dan Eropah kini berhadapan dengan harga petrol dan diesel tertinggi sejak tercetusnya perang Ukraine pada tahun 2022.
Sikap Rakyat Malaysia
Dalam masa yang sama, isu ini turut mencetuskan perbincangan dalam kalangan rakyat Malaysia.
Sebahagian rakyat dilihat mengambil sikap berdiam diri atau tidak memberi perhatian terhadap implikasi geopolitik yang mungkin timbul daripada kehadiran kapal tentera Amerika di negara ini.
Namun bagi pemerhati geopolitik, perkembangan ini tidak boleh dipandang ringan.
Dalam dunia yang semakin tegang dengan konflik kuasa besar, setiap keputusan diplomatik dan ketenteraan boleh membawa kesan yang besar kepada kedudukan sesebuah negara.
Persoalan yang kini timbul ialah sejauh mana Malaysia mampu mengekalkan pendirian berkecuali dalam konflik antarabangsa yang semakin meruncing.
Dan lebih penting lagi, apakah implikasi jangka panjang terhadap keselamatan dan kepentingan negara jika konflik ini terus berkembang.
About the Author
