{"id":23903,"date":"2026-02-05T15:43:56","date_gmt":"2026-02-05T15:43:56","guid":{"rendered":"https:\/\/mediaislam.net\/berita\/?p=23903"},"modified":"2026-02-05T15:47:16","modified_gmt":"2026-02-05T15:47:16","slug":"sekularisme-dan-kerosakan-ilmu-mengembalikan-sistem-pendidikan-kepada-pandangan-alam-islam","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mediaislam.net\/berita\/2026\/02\/05\/sekularisme-dan-kerosakan-ilmu-mengembalikan-sistem-pendidikan-kepada-pandangan-alam-islam\/","title":{"rendered":"Sekularisme Dan Kerosakan Ilmu: Mengembalikan Sistem Pendidikan Kepada Pandangan Alam Islam"},"content":{"rendered":"\n

Pandangan besar Syed Muhammad Naquib al-Attas bahawa cabaran utama umat Islam ialah \u201cthe corruption of knowledge\u201d <\/em>(kerosakan ilmu) bukan sekadar kritik akademik, tetapi diagnosis mendalam terhadap krisis tamadun moden. <\/p>\n\n\n\n

Kenyataan ini menembusi akar masalah yang sering disalah fahami. <\/p>\n\n\n\n

Ramai beranggapan kemunduran umat berpunca daripada kelemahan politik, ekonomi atau teknologi, sedangkan al-Attas melihat punca yang lebih mendasar: kekeliruan terhadap hakikat ilmu dan kebenaran itu sendiri.<\/p>\n\n\n\n

Apabila ilmu rosak, seluruh struktur pemikiran manusia turut rosak. <\/p>\n\n\n\n

Apabila pemikiran rosak, sistem pendidikan, politik, ekonomi dan budaya juga akan terjejas. <\/p>\n\n\n\n

Justeru, kerosakan ilmu bukan sekadar isu intelektual, tetapi isu peradaban. <\/p>\n\n\n\n

Ia menentukan arah tamadun: sama ada menuju kebenaran atau menuju kekeliruan.<\/p>\n\n\n\n

1. Maksud \u201cCorruption of Knowledge\u201d<\/em> Menurut al-Attas<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    <\/ol>\n\n\n\n

    Menurut Syed Muhammad Naquib al-Attas, kerosakan ilmu berlaku apabila makna sebenar konsep-konsep utama dalam Islam dipinda, disempitkan atau disalah tafsir sehingga hilang hubungan dengan wahyu.<\/p>\n\n\n\n

    Dalam Islam, ilmu bukan sekadar maklumat atau kemahiran teknikal. <\/p>\n\n\n\n

    Ilmu ialah jalan menuju pengenalan hakikat, hakikat Tuhan, manusia dan alam. <\/p>\n\n\n\n

    Apabila ilmu dipisahkan daripada hakikat ini, ia kehilangan arah dan tujuan.<\/p>\n\n\n\n

    Al-Quran menegaskan bahawa ilmu berkait langsung dengan pengenalan terhadap Allah:<\/p>\n\n\n\n

    \u0625\u0650\u0646\u0651\u064e\u0645\u064e\u0627 \u064a\u064e\u062e\u0652\u0634\u064e\u0649 \u0671\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064e \u0645\u0650\u0646\u0652 \u0639\u0650\u0628\u064e\u0627\u062f\u0650\u0647\u0650 \u0671\u0644\u0652\u0639\u064f\u0644\u064e\u0645\u064e\u0640\u0670\u0653\u0624\u064f\u0627\u06df<\/p>\n\n\n\n

    \u201cSesungguhnya yang paling takut kepada Allah di antara hamba-hamba-Nya hanyalah para ulama.\u201d<\/em> (Surah F\u0101\u1e6dir: 28)<\/p>\n\n\n\n

    Ayat ini menunjukkan bahawa ilmu yang sebenar membawa kepada khashyah (takut dan tunduk kepada Allah). <\/p>\n\n\n\n

    Jika ilmu tidak membawa manusia kepada pengenalan terhadap Tuhan, maka ia belum mencapai hakikatnya sebagai ilmu yang benar.<\/p>\n\n\n\n

    Kerosakan ilmu berlaku apabila:<\/p>\n\n\n\n

      \n
    • Ilmu dipisahkan daripada wahyu<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
        \n
      • Kebenaran dianggap relatif<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
          \n
        • Tujuan hidup manusia ditafsir secara material<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
            \n
          • Nilai moral dianggap subjektif dan berubah-ubah<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

            Inilah yang dimaksudkan al-Attas sebagai kekeliruan intelektual yang mendalam.<\/p>\n\n\n\n

            2. Sekularisme Sebagai Program Falsafah Menyeluruh<\/strong><\/p>\n\n\n\n

              <\/ol>\n\n\n\n

              Al-Attas menegaskan bahawa sekularisme bukan sekadar sistem politik yang memisahkan agama daripada negara. <\/p>\n\n\n\n

              Ia adalah program falsafah menyeluruh yang mengubah pandangan alam manusia.<\/p>\n\n\n\n

              Sekularisme menafsirkan realiti tanpa merujuk kepada wahyu. Ia mengehadkan kebenaran kepada:<\/p>\n\n\n\n

                \n
              • Apa yang boleh diukur<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
                  \n
                • Apa yang boleh diuji secara empirikal<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
                    \n
                  • Apa yang berguna secara material<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                    Akibatnya, konsep utama dalam Islam seperti ilmu, kebenaran, kebebasan, keadilan, kebahagiaan ditafsir semula dalam kerangka materialistik dan utilitarian.<\/p>\n\n\n\n

                    Sebagai contoh:<\/p>\n\n\n\n

                      \n
                    • Ilmu dianggap maklumat teknikal semata-mata<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
                        \n
                      • Kebebasan ditafsir sebagai bebas daripada agama<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
                          \n
                        • Kebenaran dianggap relatif<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                          Sedangkan dalam Islam, kebenaran bersifat mutlak kerana bersumber daripada Allah:<\/p>\n\n\n\n

                          \u0648\u064e\u0642\u064f\u0644\u0650 \u0627\u0644\u0652\u062d\u064e\u0642\u0651\u064f \u0645\u0650\u0646\u0652 \u0631\u064e\u0628\u0651\u0650\u0643\u064f\u0645\u0652<\/p>\n\n\n\n

                          \u201cKatakanlah: Kebenaran itu datang daripada Tuhan kamu.\u201d<\/em> (Surah al-Kahf: 29)<\/p>\n\n\n\n

                          Apabila kebenaran dipisahkan daripada Tuhan, manusia kehilangan asas untuk menilai benar dan salah secara mutlak.<\/p>\n\n\n\n

                          3. Kesan Sekularisme terhadap Pemikiran dan Masyarakat<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                          a. Kekeliruan terhadap Tujuan Ilmu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                            <\/ol>\n\n\n\n

                            Dalam sistem sekular, ilmu dilihat sebagai alat untuk pekerjaan, kekayaan dan kuasa.<\/p>\n\n\n\n

                            Bukan sebagai jalan menuju hikmah dan pengenalan terhadap Tuhan.<\/p>\n\n\n\n

                            Rasulullah SAW bersabda:<\/p>\n\n\n\n

                            \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064f\u0645\u0651\u064e \u0625\u0650\u0646\u0651\u0650\u064a \u0623\u064e\u0639\u064f\u0648\u0630\u064f \u0628\u0650\u0643\u064e \u0645\u0650\u0646\u0652 \u0639\u0650\u0644\u0652\u0645\u064d \u0644\u064e\u0627 \u064a\u064e\u0646\u0652\u0641\u064e\u0639\u064f<\/p>\n\n\n\n

                            \u201cYa Allah, aku berlindung kepada-Mu daripada ilmu yang tidak bermanfaat.\u201d<\/em> (Riwayat Muslim)<\/p>\n\n\n\n

                            Hadis ini menunjukkan bahawa tidak semua ilmu membawa manfaat hakiki. <\/p>\n\n\n\n

                            Ilmu yang tidak membawa manusia kepada kebenaran dan kebaikan adalah ilmu yang tidak sempurna.<\/p>\n\n\n\n

                            b. Keruntuhan Adab<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                            Al-Attas menekankan bahawa keruntuhan adab adalah akibat langsung kerosakan ilmu.<\/p>\n\n\n\n

                            Apabila manusia tidak memahami kedudukan Tuhan, kedudukan manusia dan kedudukan ilmu maka hilanglah adab terhadap ilmu, guru, masyarakat dan kebenaran.<\/p>\n\n\n\n

                            Rasulullah SAW bersabda:<\/p>\n\n\n\n

                            \u0625\u0650\u0646\u0651\u064e\u0645\u064e\u0627 \u0628\u064f\u0639\u0650\u062b\u0652\u062a\u064f \u0644\u0650\u0623\u064f\u062a\u064e\u0645\u0651\u0650\u0645\u064e \u0645\u064e\u0643\u064e\u0627\u0631\u0650\u0645\u064e \u0627\u0644\u0652\u0623\u064e\u062e\u0652\u0644\u064e\u0627\u0642\u0650<\/p>\n\n\n\n

                            \u201cSesungguhnya aku diutuskan untuk menyempurnakan akhlak yang mulia.\u201d<\/em> (Riwayat Ahmad)<\/p>\n\n\n\n

                            Pendidikan dalam Islam bukan sekadar pemindahan maklumat, tetapi pembinaan adab dan akhlak.<\/p>\n\n\n\n

                            c. Krisis Identiti<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                            Apabila sistem pendidikan sekular memisahkan pelajar daripada pandangan alam Islam:<\/p>\n\n\n\n

                              \n
                            • Sejarah intelektual Islam dilupakan<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
                                \n
                              • Tradisi ilmu Islam tidak difahami<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
                                  \n
                                • Identiti umat menjadi kabur<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                                  Akhirnya lahirlah generasi yang cerdas secara teknikal, tetapi keliru dari segi tujuan hidup.<\/p>\n\n\n\n

                                  4. Sistem Pendidikan Sekular sebagai Akar Masalah<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                                    <\/ol>\n\n\n\n

                                    Al-Attas melihat sistem pendidikan moden sebagai institusi utama yang menyebarkan kekeliruan ilmu.<\/p>\n\n\n\n

                                    Sistem ini:<\/p>\n\n\n\n

                                      \n
                                    • Memisahkan agama daripada ilmu<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
                                        \n
                                      • Mengagungkan model Barat sebagai standard mutlak<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
                                          \n
                                        • Mengabaikan tradisi intelektual Islam<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                                          Akibatnya, pelajar Muslim:<\/p>\n\n\n\n

                                            \n
                                          • Menguasai sains tetapi tidak memahami hikmah<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
                                              \n
                                            • Mengenali teori Barat tetapi tidak mengenali tradisi sendiri<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
                                                \n
                                              • Berjaya secara kerjaya tetapi kosong secara makna<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                                                Al-Quran memberi amaran tentang ilmu tanpa petunjuk:<\/p>\n\n\n\n

                                                \u064a\u064e\u0639\u0652\u0644\u064e\u0645\u064f\u0648\u0646\u064e \u0638\u064e\u0640\u0670\u0647\u0650\u0631\u064b\u06ed\u0627 \u0645\u0651\u0650\u0646\u064e \u0671\u0644\u0652\u062d\u064e\u064a\u064e\u0648\u0670\u0629\u0650 \u0671\u0644\u062f\u0651\u064f\u0646\u0652\u064a\u064e\u0627 \u0648\u064e\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0639\u064e\u0646\u0650 \u0671\u0644\u0652\u0640\u0654\u064e\u0627\u062e\u0650\u0631\u064e\u0629\u0650 \u0647\u064f\u0645\u0652 \u063a\u064e\u0640\u0670\u0641\u0650\u0644\u064f\u0648\u0646\u064e<\/p>\n\n\n\n

                                                \u201cMereka mengetahui perkara zahir kehidupan dunia, tetapi tentang akhirat mereka lalai.\u201d<\/em> (Surah al-R\u016bm: 7)<\/p>\n\n\n\n

                                                Ayat ini menggambarkan manusia yang memiliki pengetahuan duniawi tetapi kehilangan panduan akhirat.<\/p>\n\n\n\n

                                                5. Jalan Penyelesaian: Pemulihan Ilmu dan Adab<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                                                  <\/ol>\n\n\n\n

                                                  Menurut al-Attas, penyelesaian tidak boleh hanya bersifat politik atau ekonomi. <\/p>\n\n\n\n

                                                  Ia mesti bermula dengan pembetulan ilmu.<\/p>\n\n\n\n

                                                  a. Mengembalikan Pandangan Alam Islam<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                                                  Pendidikan mesti berpaksikan:<\/p>\n\n\n\n

                                                    \n
                                                  • Tauhid sebagai asas realiti<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
                                                      \n
                                                    • Wahyu sebagai sumber kebenaran<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
                                                        \n
                                                      • Akhlak sebagai tujuan ilmu<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                                                        b. Memulihkan Adab dalam Pendidikan<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                                                        Adab ialah pengenalan terhadap kedudukan sesuatu pada tempatnya. Tanpa adab:<\/p>\n\n\n\n

                                                          \n
                                                        • Ilmu disalah guna<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
                                                            \n
                                                          • Kuasa disalah guna<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
                                                              \n
                                                            • Kebebasan disalah faham<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                                                              c. Membina Sistem Pendidikan Islam Holistik<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                                                              Sistem pendidikan Islam yang sebenar:<\/p>\n\n\n\n

                                                                \n
                                                              • Menggabungkan wahyu dan akal<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
                                                                  \n
                                                                • Menyatukan sains dan hikmah<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
                                                                    \n
                                                                  • Membentuk insan beradab, bukan sekadar profesional<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

                                                                    Allah berfirman:<\/p>\n\n\n\n

                                                                    \u064a\u064e\u0631\u0652\u0641\u064e\u0639\u0650 \u0671\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064f \u0671\u0644\u0651\u064e\u0630\u0650\u064a\u0646\u064e \u0621\u064e\u0627\u0645\u064e\u0646\u064f\u0648\u0627\u06df \u0645\u0650\u0646\u0643\u064f\u0645\u0652 \u0648\u064e\u0671\u0644\u0651\u064e\u0630\u0650\u064a\u0646\u064e \u0623\u064f\u0648\u062a\u064f\u0648\u0627\u06df \u0671\u0644\u0652\u0639\u0650\u0644\u0652\u0645\u064e \u062f\u064e\u0631\u064e\u062c\u064e\u0640\u0670\u062a\u064d\u06e2<\/p>\n\n\n\n

                                                                    \u201cAllah mengangkat darjat orang yang beriman dan orang yang diberi ilmu beberapa darjat.\u201d<\/em> (Surah al-Muj\u0101dilah: 11)<\/p>\n\n\n\n

                                                                    Ilmu yang benar mengangkat darjat manusia kerana ia membawa kepada iman dan amal.<\/p>\n\n\n\n

                                                                    Kesimpulan: Mengembalikan Ilmu kepada Hakikatnya<\/strong><\/p>\n\n\n\n

                                                                    Analisis Syed Muhammad Naquib al-Attas mengenai ‘corruption of knowledge’<\/em> merupakan salah satu diagnosis paling tajam terhadap krisis umat Islam moden. <\/p>\n\n\n\n

                                                                    Masalah utama bukan kekurangan universiti, bukan kekurangan teknologi, tetapi kekeliruan terhadap makna ilmu itu sendiri.<\/p>\n\n\n\n

                                                                    Sekularisme telah menukar pendidikan daripada proses pembinaan insan kepada proses penghasilan tenaga kerja. <\/p>\n\n\n\n

                                                                    Ilmu dipisahkan daripada hikmah, kebenaran dipisahkan daripada wahyu dan kejayaan diukur semata-mata dengan material.<\/p>\n\n\n\n

                                                                    Penyelesaiannya bukan sekadar reformasi luaran, tetapi revolusi intelektual yang mengembalikan ilmu kepada kedudukan asalnya: sebagai jalan mengenal Allah, memahami hakikat diri dan membina tamadun beradab. <\/p>\n\n\n\n

                                                                    Tanpa pembetulan ilmu, pembetulan sistem tidak akan bertahan. <\/p>\n\n\n\n

                                                                    Namun dengan pemulihan ilmu dan adab, pembinaan semula tamadun Islam bukan sahaja mungkin, bahkan menjadi satu keperluan yang mendesak.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                                                                    Pandangan besar Syed Muhammad Naquib al-Attas bahawa cabaran utama umat Islam ialah \u201cthe corruption of knowledge\u201d (kerosakan ilmu)<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":23906,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[55],"tags":[56],"class_list":["post-23903","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pendidikan","tag-pendidikan"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mediaislam.net\/berita\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23903","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mediaislam.net\/berita\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mediaislam.net\/berita\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediaislam.net\/berita\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediaislam.net\/berita\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23903"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mediaislam.net\/berita\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23903\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23905,"href":"https:\/\/mediaislam.net\/berita\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23903\/revisions\/23905"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mediaislam.net\/berita\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23906"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mediaislam.net\/berita\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23903"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediaislam.net\/berita\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23903"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mediaislam.net\/berita\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23903"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}