Kebelakangan ini timbul satu kenyataan di media sosial yang mempersoalkan kononnya terdapat pemimpin atau ulama yang menerima Syiah.
Malah ada juga sindiran seperti:
“Patutlah mereka sanggup mati mempertahankan parti mereka. Adakah PAS juga Syiah?”
Kenyataan seperti ini menunjukkan satu kekeliruan besar dalam memahami ilmu agama, sejarah umat Islam serta realiti perjuangan Islam.
Isu Syiah dan Sunni bukan perkara baru.
Ia telah dibincangkan oleh para ulama sejak berabad-abad lamanya.
Namun, menjadikannya sebagai alat untuk menyerang perjuangan Islam atau menimbulkan perpecahan dalam kalangan umat Islam adalah satu sikap yang sangat berbahaya.
1. Perbezaan Mazhab Bukan Alasan Memecahbelahkan Umat
Dalam sejarah Islam, perbezaan pandangan telah wujud sejak zaman sahabat lagi.
Namun Islam mengajar bahawa perbezaan tidak boleh membawa kepada perpecahan.
Allah SWT berfirman:
وَٱعْتَصِمُوا۟ بِحَبْلِ ٱللَّهِ جَمِيعًۭا وَلَا تَفَرَّقُوا۟
“Berpeganglah kamu semua kepada tali Allah dan janganlah kamu berpecah-belah.” (Surah Āli ‘Imrān 3:103)
Ayat ini menjadi asas penting dalam memahami hubungan antara umat Islam walaupun mereka berbeza pandangan.
2. Syiah Dalam Perbahasan Ulama
Hakikatnya, para ulama mempunyai pandangan yang pelbagai mengenai Syiah.
Sebahagian ulama menilai beberapa ajaran Syiah sebagai menyimpang daripada pegangan Ahli Sunnah wal Jamaah.
Namun ramai ulama juga menegaskan bahawa tidak semua Syiah boleh dihukum sebagai keluar daripada Islam secara mutlak.
Sebagai contoh, pada tahun 1959 Syeikh Mahmud Shaltut, Syeikh al-Azhar, mengeluarkan fatwa bahawa mazhab Ja‘fari adalah salah satu mazhab fiqh yang boleh diikuti oleh umat Islam.
Ini menunjukkan bahawa isu ini adalah perbahasan ilmiah, bukan bahan untuk menghukum atau memfitnah.
3. Sikap Ulama Besar Terhadap Syiah
Dalam sejarah Islam, ramai ulama besar telah membincangkan isu Syiah secara ilmiah.
Imam al-Nawawi
Imam al-Nawawi (w. 676H), seorang ulama besar mazhab Syafi‘i, membincangkan golongan Syiah dalam karya-karya beliau sebagai sebahagian daripada kelompok dalam umat Islam.
Beliau mengkritik beberapa pegangan Syiah yang dianggap menyimpang, tetapi pendekatan beliau tetap bersifat ilmiah dan berhati-hati dalam menjatuhkan hukum.
Ibn Taymiyyah
Ibn Taymiyyah (w. 728H) terkenal sebagai ulama yang mengkritik ajaran Syiah dalam kitabnya Minhaj al-Sunnah.
Namun beliau juga menjelaskan bahawa:
Tidak semua Syiah boleh dihukum kafir secara mutlak kerana dalam kalangan mereka terdapat pelbagai kelompok dengan tahap penyimpangan yang berbeza.
Pendekatan ini menunjukkan bahawa ulama besar tetap membezakan antara kesalahan akidah dan pengkafiran secara umum.
Yusuf al-Qaradawi
Ulama kontemporari Dr. Yusuf al-Qaradawi juga sering menekankan bahawa konflik Sunni–Syiah tidak boleh dijadikan alasan untuk memecahbelahkan umat Islam.
Beliau pernah menegaskan bahawa:
“Musuh utama umat Islam bukanlah sesama Muslim yang berbeza mazhab, tetapi kuasa yang menindas umat Islam.”
Namun dalam masa yang sama beliau juga mengkritik beberapa fahaman Syiah yang dianggap melampaui batas.
Pendekatan ini menunjukkan bahawa para ulama berusaha mengimbangi antara menjaga akidah dan menjaga kesatuan umat.
4. Realiti Dunia Islam Hari Ini
Dunia Islam hari ini berhadapan dengan pelbagai cabaran besar:
- Penjajahan Palestin
- Konflik di Timur Tengah
- Campur tangan kuasa besar
- Perpecahan dalam kalangan umat Islam
Dalam keadaan ini, musuh utama umat Islam bukanlah sesama Muslim yang berbeza mazhab.
Allah SWT mengingatkan:
وَلَن تَرْضَىٰ عَنكَ ٱلْيَهُودُ وَلَا ٱلنَّصَـٰرَىٰ حَتَّىٰ تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ
“Orang Yahudi dan Nasrani tidak akan reda kepada kamu sehingga kamu mengikuti agama mereka.” (Surah al-Baqarah 2:120)
Ayat ini memberi peringatan bahawa umat Islam perlu memahami realiti persaingan peradaban yang berlaku di dunia.
5. Bagaimana Musuh Islam Menggunakan Isu Mazhab
Sejarah moden menunjukkan bahawa kuasa besar sering menggunakan isu mazhab untuk melemahkan umat Islam.
Taktik ini boleh dilihat dalam beberapa contoh:
Perang Iraq
Selepas pencerobohan Iraq pada tahun 2003, konflik Sunni–Syiah meningkat dengan sangat mendadak.
Perpecahan ini melemahkan negara tersebut sehingga membuka ruang kepada campur tangan luar.
Konflik Syria
Dalam perang Syria, konflik politik sering digambarkan sebagai konflik mazhab.
Naratif ini membantu memecahkan sokongan umat Islam kepada beberapa blok yang saling bermusuhan.
Strategi “Divide and Rule”
Strategi ini bukan perkara baru.
Sejak zaman penjajahan, kuasa Barat sering menggunakan pendekatan “pecah dan perintah” untuk melemahkan masyarakat yang mereka kuasai.
Apabila umat Islam saling bermusuhan kerana perbezaan mazhab, musuh tidak perlu lagi berusaha keras untuk melemahkan mereka.
6. Bahaya Bercakap Tanpa Ilmu
Masalah besar hari ini ialah ramai orang bercakap tentang isu agama yang besar tanpa ilmu yang mencukupi.
Allah SWT memberi amaran:
وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِۦ عِلْمٌ ۚ
“Janganlah kamu mengikuti sesuatu yang kamu tidak mempunyai pengetahuan tentangnya.” (Surah al-Isrā’ 17:36)
Menghukum satu kelompok besar umat Islam sebagai sesat tanpa ilmu bukan sahaja salah, malah boleh membawa kepada fitnah dan perpecahan yang lebih besar.
Kesimpulan
Isu Syiah dan Sunni adalah isu ilmiah yang telah lama dibincangkan oleh para ulama.
Namun, menjadikannya sebagai senjata politik untuk memecahbelahkan umat Islam adalah satu kesilapan besar.
Umat Islam hari ini memerlukan:
- Kefahaman agama yang mendalam
- Kesatuan dalam menghadapi cabaran
- Kebijaksanaan dalam menilai realiti dunia
Sejarah menunjukkan bahawa musuh umat Islam sering mengambil kesempatan daripada perpecahan dalaman umat.
Oleh itu, umat Islam perlu kembali kepada prinsip yang diajar oleh al-Quran dan Sunnah: kesatuan, keadilan dan kebijaksanaan dalam menghadapi perbezaan.
About the Author
