Dalam apa jua perbincangan berkaitan ekonomi dan kewangan negeri Terengganu, satu kenyataan asas yang tidak boleh dinafikan ialah hasil minyak adalah hak rakyat Terengganu.
Prinsip ini bukan sekadar slogan politik, tetapi berakar daripada fakta sejarah, perundangan dan keadilan fiskal yang telah lama diperjuangkan.
Namun dalam masa yang sama, Kerajaan Negeri menyedari satu realiti penting: kebergantungan mutlak kepada hasil petroleum bukanlah strategi jangka panjang yang lestari.
Sumber minyak dan gas bersifat terhad, terdedah kepada turun naik harga global dan akhirnya akan menyusut.
Justeru, persediaan awal perlu dilakukan agar masa depan negeri tidak terjejas apabila hasil petroleum berkurangan.
Pelan Penjanaan Pendapatan Baharu Negeri Terengganu
Bagi menghadapi cabaran ini, Kerajaan Terengganu telah menggubal Pelan Penjanaan Pendapatan Baharu Negeri Terengganu, satu pelan strategik yang menggariskan tujuh strategi utama untuk mengoptimumkan hasil negeri.
Matlamatnya jelas: mengurangkan kebergantungan kepada petroleum, mempelbagaikan sumber hasil dan memastikan kelangsungan kewangan negeri dalam jangka panjang.
Pada penggal pentadbiran yang lalu, Kerajaan Negeri berjaya mengurangkan kebergantungan kepada hasil minyak sekitar 3 hingga 4 peratus.
Walaupun angka ini kelihatan kecil, ia merupakan satu pencapaian awal yang signifikan, memandangkan struktur kewangan Terengganu sebelum ini amat bergantung kepada petroleum.
Pengurangan ini menandakan permulaan kepada peralihan struktur ekonomi negeri dan dengan pelbagai perancangan yang sedang dan akan dilaksanakan, Kerajaan Negeri optimis kadar kebergantungan ini dapat dikurangkan dengan lebih ketara pada masa hadapan.
Air Sebagai Sumber Hasil Baharu: Enakmen Sumber Air Terengganu 2020
Antara langkah penting yang telah diambil ialah penggubalan Enakmen Sumber Air Terengganu 2020.
Enakmen ini membuka ruang kepada pengurusan dan monetisasi sumber air negeri secara lebih sistematik dan berdaulat.
Kerajaan Negeri mensasarkan enakmen ini mampu menjana sekitar RM100 juta setahun, hasil daripada pelbagai sumber air yang terdapat di bumi Terengganu.
Air, yang sebelum ini lebih dilihat sebagai utiliti sosial semata-mata, kini diangkat sebagai aset strategik negeri, selari dengan pendekatan pengurusan sumber secara mampan.
Koridor Utiliti Teknologi Terengganu (KUTT)
Dalam usaha menambah kecekapan dan hasil pentadbiran, Kerajaan Terengganu turut menubuhkan Koridor Utiliti Teknologi Terengganu (KUTT).
KUTT berfungsi sebagai pusat pengurusan infrastruktur utiliti negeri dan bertindak sebagai Pusat Sehenti Berpusat bagi permohonan kerja korek gali utiliti.
Langkah ini bukan sahaja meningkatkan tadbir urus dan penyelarasan antara agensi, malah membolehkan Kerajaan Negeri mengutip hasil secara lebih tersusun dan telus daripada aktiviti utiliti yang sebelum ini kurang dimanfaatkan sebagai sumber pendapatan.
Kajian Semula Hasil Hutan
Sumber hutan merupakan khazanah negeri yang penting, namun kadar fee dan bayaran hasil hutan di Terengganu telah berpuluh tahun tidak dikaji semula.
Menyedari perkara ini, Kerajaan Negeri telah mengambil langkah mengkaji semula kadar tersebut agar pulangan kepada negeri lebih adil dan realistik, selaras dengan perkembangan semasa.
Pendekatan ini bukan bertujuan mengeksploitasi hutan secara berlebihan, tetapi memastikan pengurusan sumber dilakukan secara berimbang antara pemuliharaan alam sekitar dan hak negeri untuk memperoleh hasil yang munasabah.
Reformasi Hasil Tanah Negeri
Kadar premium, cukai dan beberapa bayaran berkaitan tanah di Terengganu juga dikenal pasti sebagai antara yang paling rendah di negara ini, dan telah lama tidak disemak.
Kerajaan Negeri kini sedang menjalankan kajian menyeluruh untuk menstruktur semula kadar-kadar ini.
Yang penting, kajian ini dilaksanakan dengan prinsip keadilan sosial.
Setiap perubahan akan mengambil kira kebajikan rakyat dan kemampuan golongan awam, supaya peningkatan hasil negeri tidak membebankan rakyat kecil.
Pemerkasaan Sumber Mineral dan Galian
Selain petroleum, Terengganu kaya dengan pelbagai sumber mineral dan galian yang sebelum ini kurang dimanfaatkan secara strategik.
Cukai dan peruntukan berkaitan mineral dalam Enakmen Mineral Terengganu yang sudah lama tidak disemak kini diberi perhatian serius.
Mineral dan galian adalah hak penduduk bumi Terengganu dan pemanfaatannya secara berhemah mampu menjadi sumber hasil baharu yang signifikan kepada negeri.
Unsur Nadir Bumi (NR-REE): Peluang Strategik Terengganu
Berdasarkan kajian di bawah RMK-12 (2016–2020), Malaysia dianggarkan memiliki 15.2 juta tan Unsur Nadir Bumi Bukan Radioaktif (NR-REE) dan sebahagian besar daripadanya dikenal pasti berada di Terengganu.
Menyedari potensi besar ini, Kerajaan Terengganu telah menubuhkan Majlis Mineral Unsur Nadir Bumi (REE) sebagai platform khusus untuk mengurus semua urusan berkaitan perlombongan dan pembangunan industri berasaskan REE.
Pendekatan Kerajaan Negeri bukan sekadar melombong, tetapi membangunkan keseluruhan rantaian nilai NR-REE, daripada huluan hingga hiliran.
Strategi ini bukan sahaja meningkatkan hasil negeri, malah mampu menarik pelaburan berkualiti tinggi, membuka peluang pekerjaan dan memindahkan teknologi kepada anak tempatan.
Prestasi Memberangsangkan GLC Negeri
Satu lagi sumber kekuatan ekonomi Terengganu ialah prestasi anak-anak syarikat Kerajaan Negeri (GLC).
Prestasi kewangan GLC menunjukkan peningkatan yang memberangsangkan dengan kadar keuntungan yang semakin baik.
Keadaan ini membolehkan GLC menyumbang dividen yang lebih tinggi kepada Kerajaan Negeri, sekali gus mengukuhkan sumber kewangan tanpa bergantung kepada petroleum semata-mata.
Kesimpulan: Hak Minyak Dipertahankan, Masa Depan Disiapkan
Usaha Kerajaan Terengganu mengurangkan kebergantungan kepada hasil minyak tidak pernah bermaksud mengabaikan hak rakyat terhadap petroleum.
Sebaliknya, ia adalah langkah bertanggungjawab untuk memastikan negeri bersedia menghadapi masa depan dengan ekonomi yang lebih pelbagai, stabil dan berdaulat.
Pendekatan ini mencerminkan satu falsafah pentadbiran yang matang: hak dipertahankan, tetapi masa depan tidak dipertaruhkan.
Dengan perancangan strategik, tadbir urus berprinsip dan pengurusan sumber yang berhemah, Terengganu sedang melangkah ke arah ekonomi negeri yang lebih mapan demi kesejahteraan generasi hari ini dan akan datang.
About the Author
