Masih terlalu awal untuk memberikan penilaian muktamad mengenai cadangan Presiden Amerika Syarikat, Donald Trump, bagi menamatkan perang dan pembunuhan beramai-ramai Israel di Gaza.
Sejak beberapa hari lalu, pelbagai kebocoran maklumat tentang sifat sebenar cadangan ini telah tersebar di media, kebanyakannya dikaitkan dengan pegawai-pegawai Amerika tanpa nama.
Pada hari Isnin, Rumah Putih akhirnya mendedahkan perkara utama dalam pelan tersebut. Intipatinya juga dibentangkan sendiri oleh Trump semasa sidang media bersama Perdana Menteri Israel, Benjamin Netanyahu, di Washington.
Namun begitu, percanggahan terus timbul.
Misalnya, versi terkini pelan itu menuntut agar Pejuang Palestin meletakkan senjata mereka, sedangkan kebocoran awal hanya menyebut Hamas perlu menyerahkan senjata serangan istilah yang samar dan tidak ditakrifkan dengan jelas.
Setakat ini, Hamas mahupun mana-mana kumpulan dalam Pejuang Palestin belum mengeluarkan kenyataan rasmi.
Namun sebelum ini, pegawai kanan Hamas, Husam Badran, memberitahu Al-Jazeera bahawa bekas Perdana Menteri Britain Tony Blair yang dikhabarkan akan memainkan peranan dalam mekanisme pembinaan semula Gaza tidak dialu-alukan di Gaza dalam apa jua keadaan.
Dengan itu, berikut ialah komen awal terhadap cadangan Trump, serta sejauh mana ia memenuhi atau gagal memenuhi harapan Israel dan Perlawanan Palestin.
Yang Baik
1. Israel tidak akan menduduki atau menyatukan Semenanjung Gaza.
Jika Washington dan Tel Aviv benar-benar jujur dalam perkara ini, ia akan menjadi pencapaian besar bagi Pejuang Palestin.
Sejak awal genosid, kumpulan-kumpulan Palestin telah menegaskan bahawa Israel tidak akan dibenarkan menguasai walau sejengkal pun wilayah Gaza.
Netanyahu pula berulang kali menyatakan bahawa matlamat akhirnya ialah mengawal sepenuhnya Gaza, dan dia tidak akan berundur daripada tuntutan itu.
Maka jika pelan Trump memaksanya menarik diri, ia menandakan kegagalan besar bagi matlamat perang Israel.
2. Tiada siapa akan dipaksa meninggalkan Gaza, dan mereka yang keluar mempunyai hak untuk kembali.
Ini juga satu kejayaan besar bagi rakyat Palestin, memandangkan matlamat jangka panjang Israel ialah mengosongkan Gaza daripada penduduknya.
Pemimpin dan pegawai Israel secara terbuka telah mencadangkan penghijrahan besar-besaran penduduk Gaza ke Mesir dan negara lain.
Rakyat Palestin sedar bahawa satu lagi Nakbah kedua akan menghancurkan projek nasional mereka.
Gaza ialah jantung Pejuang Palestin; pembersihan etnik di situ akan melumpuhkan seluruh gerakan pembebasan Palestin dan membolehkan Israel menumpukan perhatian sepenuhnya ke Tebing Barat.
Maka menghalang rancangan ini ialah kejayaan strategik.
3. Bantuan akan dibenarkan masuk ke Gaza tanpa halangan melalui Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB) dan agensinya.
Ini merupakan kemajuan penting, bukan hanya bagi rakyat Palestin, tetapi juga bagi komuniti antarabangsa yang telah lama menentang usaha AS-Israel untuk menyisihkan UNRWA dan menggantikannya dengan entiti meragukan seperti Gaza Humanitarian Foundation (GHF).
Jika peruntukan ini dilaksanakan, ia akan membalikkan kempen Israel selama bertahun-tahun untuk melemahkan UNRWA dan mengembalikan peranan penting PBB dalam menyalurkan bantuan kemanusiaan kepada rakyat Palestin.
Yang Buruk
1. Penubuhan “Lembaga Keamanan” (Board of Peace)
Sebuah badan antarabangsa baharu dicadangkan untuk menyelia pembinaan semula Gaza.
Badan ini khabarnya akan dipengerusikan sendiri oleh Trump, dengan penyertaan Tony Blair, menantunya Jared Kushner, serta rakan-rakan serantau.
Memandangkan rekod buruk Blair di Timur Tengah, sokongan penuhnya terhadap Israel dan hubungannya yang rapat dengan Netanyahu, mekanisme ini hampir pasti akan memihak kepada kepentingan Israel, sambil mengukuhkan kedudukan pelaku oportunis dalam Gaza.
Sumber tempatan bimbang ia akan melibatkan rangkaian jenayah dan tokoh perniagaan yang berkait dengan unsur rasuah, seperti Yasser Abu Shabab.
2. Syarat meletakkan senjata oleh Pejuang Palestin.
Ini merupakan perkara rumit dan sukar diukur.
Secara teknikalnya, Pejuang hanya meletakkan senjata apabila tiada perang besar atau serangan Israel, dan akan mengangkat senjata semula apabila Israel melancarkan pencerobohan baharu.
Memandangkan faksi-faksi Palestin tidak beroperasi secara terbuka, dan lokasi simpanan senjata tidak diketahui umum, adalah tidak jelas bagaimana pemerhati bebas dapat mengesahkan proses ini.
Namun secara prinsip, syarat ini memberi Netanyahu alasan untuk mendakwa kemenangan, walaupun hakikatnya tiada perubahan sebenar di lapangan.
3. Ultimatum 72 jam dan pengunduran berperingkat Israel.
Menurut pelan itu, Palestin mesti melepaskan semua tahanan Israel dalam masa 72 jam, tanpa sebarang jaminan bahawa Israel akan menunaikan kewajipan sendiri, termasuk pengunduran penuh dan pembebasan ribuan tahanan Palestin.
Memandangkan rekod Netanyahu yang sering melanggar perjanjian gencatan senjata, amat tidak mungkin Pejuang akan menerima klausa ini begitu sahaja.
Bagi mereka, risiko menyerahkan kad tawar-menawar paling kuat tanpa jaminan kukuh adalah terlalu besar.
Yang Keji
Konteks keseluruhan menjadikan cadangan ini lebih mencurigakan.
Genosid Israel di Gaza telah disokong sepenuhnya dari segi ketenteraan, politik dan kewangan oleh dua pentadbiran AS yang berturut-turut.
Washington membiarkan Israel melanggar perjanjian gencatan Januari–Mac berulang kali, menjadikan jaminan AS tidak bermakna.
Lebih buruk lagi, AS gagal mengawal pengembangan perang serantau oleh Israel.
Israel telah meluaskan konflik ke Lubnan, Yaman, Syria dan Iran, tanpa sebarang tindakan tegas dari AS malah dengan sokongan penuh Washington.
Pada 9 September, AS malah membenarkan Netanyahu mengebom Qatar, sekutu paling rapat AS di luar NATO, walaupun tentera Amerika berada berhampiran kawasan yang diserang tanpa sebarang hukuman.
Dengan latar belakang ini, sukar untuk melihat AS sebagai penjamin yang neutral atau boleh dipercayai.
Sebaliknya, pelan ini berkemungkinan besar merupakan manuver politik untuk mencapai melalui diplomasi apa yang gagal dicapai Israel melalui ketenteraan: iaitu melemahkan atau menghapuskan Pejuang Palestin.
About the Author
