Dalam tulisannya Nordin Kardi mengatakan dalam teori evolusi, Charles Darwin pernah menegaskan bahawa kelangsungan bukan ditentukan oleh kekuatan atau saiz, tetapi oleh keupayaan untuk menyesuaikan diri.
Prinsip ini, walaupun lahir dalam konteks biologi, boleh difahami dalam kerangka politik moden.
Jika diterapkan dalam landskap politik Malaysia, Parti Islam Se-Malaysia (PAS) sering dilihat sebagai contoh parti yang memiliki daya tahan melalui fleksibiliti strategik, bukan kekuatan semata-mata.
Fleksibiliti Politik: Dari Pakatan ke Pakatan
Sepanjang sejarah politiknya, PAS telah menunjukkan kemampuan untuk bekerjasama dengan pelbagai pihak merentasi spektrum ideologi.
Dari kerjasama dalam Pakatan Rakyat bersama DAP dan PKR, kepada Muafakat Nasional dengan UMNO dan kini dalam Perikatan Nasional bersama BERSATU, pola ini menggambarkan satu hakikat penting:
“Parti yang benar-benar kaku dan ekstrem tidak mampu bergerak sejauh ini.”
Pendekatan ini sering digambarkan sebagai tangan sotong, satu metafora yang melambangkan keupayaan untuk mencapai pelbagai arah dalam masa yang sama.
Dalam konteks PAS, ia bukan sekadar taktik, tetapi satu strategi menyeluruh untuk kekal relevan dalam sistem politik yang sentiasa berubah.
Strategi Akar Umbi: Pembinaan Jangka Panjang
Kekuatan PAS tidak hanya terletak pada politik pilihan raya, tetapi pada kerja akar umbi yang konsisten.
Melalui rangkaian institusi pendidikan seperti PASTI dan program usrah, PAS membina asas sokongan yang mendalam dan berterusan.
Pendekatan ini menekankan:
- Pembinaan kefahaman sejak usia muda
- Pembentukan nilai dan identiti
- Kesinambungan generasi penyokong
Berbeza dengan pendekatan politik jangka pendek, strategi ini bersifat evolusi sosial, perlahan tetapi berakar kuat.
Agama dan Politik: Teras yang Tidak Dipisahkan
Berbeza dengan sesetengah parti yang memisahkan agama daripada politik, PAS secara terbuka menjadikan Islam sebagai asas perjuangan.
Bagi PAS, politik bukan sekadar alat kuasa, tetapi sebahagian daripada tanggungjawab agama.
Pendekatan ini diterjemahkan melalui:
- Aktiviti kebajikan seperti oleh Jabatan Amal
- Perkhidmatan pendidikan yang terbuka kepada semua
- Penglibatan masyarakat tanpa mengira latar belakang politik
Keikhlasan dalam perkhidmatan ini menjadikan PAS diterima bukan hanya oleh penyokong tegar, tetapi juga oleh masyarakat umum yang mendapat manfaat langsung.
Faktor Kepimpinan: Peranan Tuan Guru Haji Abdul Hadi Awang
Dalam konteks kepimpinan, Tan Sri Tuan Guru Haji Abdul Hadi Awang dilihat oleh penyokong sebagai tokoh utama yang membentuk arah tuju PAS.
Walaupun sering digambarkan sebagai tegas dan konservatif, pendekatan beliau sebenarnya bersifat pragmatik dalam rundingan politik.
Kepimpinan beliau:
- Menjadikan Islam sebagai asas dalam perundingan politik
- Memberi PAS keupayaan tawar-menawar yang tinggi
- Menyatukan pelbagai kelompok dalam parti
Bagi ahli PAS, ketegasan ini bukan kelemahan, tetapi kekuatan yang memberikan identiti jelas kepada parti.
Budaya Wala’ dan Kesatuan Dalaman
Salah satu ciri unik PAS ialah budaya wala’ (ketaatan kepada kepimpinan).
Walaupun istilah seperti ‘walaun’ sering digunakan secara sinis oleh pihak luar, sebahagian ahli PAS menerimanya dengan positif kerana memahami konsep wala’ sebagai prinsip organisasi.
Budaya ini:
- Mengukuhkan disiplin dalaman
- Memudahkan gerak kerja organisasi
- Mengelakkan perpecahan
Dalam politik, kesatuan dalaman sering menjadi faktor penentu kekuatan sesebuah parti.
Kesimpulan: Fleksibiliti Sebagai Strategi, Bukan Kelemahan
PAS tidak boleh difahami secara simplistik sebagai parti yang rigid atau ekstrem.
Sebaliknya, kekuatannya terletak pada gabungan beberapa elemen:
- Fleksibiliti dalam kerjasama politik
- Strategi akar umbi yang konsisten
- Pendekatan berteraskan nilai agama
- Kepimpinan yang berprinsip
- Kesatuan dalaman yang kukuh
Dalam dunia politik yang sentiasa berubah, keupayaan menyesuaikan diri tanpa kehilangan prinsip adalah aset yang jarang dimiliki.
Jika diukur dengan kerangka Darwin, maka daya tahan PAS bukanlah satu kebetulan, tetapi hasil daripada strategi yang panjang, sabar dan tersusun.
About the Author
