Dalam landskap politik Malaysia yang sentiasa berubah, Parti Islam Se-Malaysia (PAS) kekal sebagai sebuah gerakan yang memiliki identiti tersendiri.
Ia bukan sekadar parti politik, tetapi sebuah jamaah perjuangan yang berteraskan Islam sebagai asas kehidupan dan pentadbiran.
Kekuatan PAS tidak hanya bergantung kepada sokongan politik semata-mata, sebaliknya berakar pada kejelasan prinsip, keteguhan aqidah, serta kesabaran dalam membina masyarakat secara berperingkat dan berterusan.
Asas Perjuangan: Islam Sebagai Teras
Perjuangan PAS berpaksikan kepada Islam sebagai cara hidup yang menyeluruh (syumul), meliputi aspek aqidah, ibadah, akhlak dan pentadbiran.
Politik dalam kerangka PAS bukan sekadar alat untuk meraih kuasa, tetapi sebahagian daripada tanggungjawab agama yang mesti dilaksanakan dengan amanah.
Firman Allah SWT:
إِنَّ صَلَاتِى وَنُسُكِى وَمَحْيَاىَ وَمَمَاتِى لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ
“Sesungguhnya solatku, ibadahku, hidupku dan matiku hanyalah untuk Allah, Tuhan sekalian alam.” (Surah Al-An‘am: 162)
Ayat ini menjadi asas bahawa seluruh kehidupan, termasuk urusan politik dan pentadbiran, tidak boleh dipisahkan daripada agama.
Kerangka Pemikiran: Thawābit dan Mutaghayyirāt
Salah satu kekuatan utama PAS ialah kefahaman yang jelas terhadap konsep Thawābit (perkara yang tetap) dan Mutaghayyirāt (perkara yang berubah) yang berakar daripada disiplin fiqh Islam.
Thawābit merujuk kepada perkara asas yang tetap dan tidak boleh berubah, seperti aqidah, ibadah khusus, prinsip akhlak dan hukum qat‘ie.
Ia merupakan garis merah yang tidak boleh dikompromi dalam apa jua keadaan.
Sebaliknya, Mutaghayyirāt merujuk kepada perkara yang boleh berubah mengikut keperluan semasa, termasuk muamalat, adat resam, strategi politik dan pendekatan pentadbiran.
Gabungan kedua-dua konsep ini menjadikan PAS sebuah gerakan yang teguh pada asas tetapi anjal dalam pendekatan.
Fleksibiliti Politik Tanpa Menggadai Prinsip
Sepanjang sejarahnya, PAS telah bekerjasama dengan pelbagai pihak dalam pelbagai bentuk gabungan politik.
Namun, setiap kerjasama tersebut tidak pernah mengorbankan prinsip asas Islam yang menjadi teras perjuangannya.
Fleksibiliti ini sering disalah tafsir sebagai ketidakkonsistenan.
Hakikatnya, ia merupakan aplikasi prinsip Mutaghayyirāt, iaitu keupayaan menyesuaikan strategi dengan realiti semasa tanpa mengubah dasar.
Dalam konteks ini, PAS membuktikan bahawa perubahan pendekatan tidak bermaksud perubahan prinsip.
Tarbiyah: Teras Pembinaan Kekuatan
Kekuatan sebenar PAS bukan hanya terletak pada struktur organisasi, tetapi pada sistem tarbiyah yang berterusan.
Melalui usrah dan pendidikan dalaman, ahli-ahli dibentuk dengan kefahaman Islam yang menyeluruh, disiplin jamaah, semangat istiqamah serta kesedaran bahawa perjuangan adalah satu amanah yang besar.
Firman Allah SWT:
فَٱسْتَقِمْ كَمَآ أُمِرْتَ
“Maka tetaplah engkau di atas jalan yang diperintahkan kepadamu.” (Surah Hud: 112)
Tarbiyah inilah yang melahirkan ahli yang tidak mudah goyah walaupun berdepan cabaran dan tekanan.
Budaya Wala’ dan Kesatuan Jamaah
Dalam PAS, konsep wala’ iaitu ketaatan kepada kepimpinan dalam perkara yang benar menjadi asas kekuatan organisasi.
Ia bukanlah ketaatan membuta tuli, tetapi ketaatan yang lahir daripada kefahaman dan kepercayaan terhadap perjuangan Islam.
Budaya ini berperanan mengukuhkan kesatuan dalaman, memudahkan gerak kerja serta mengelakkan perpecahan.
Walaupun sering disalah tafsir oleh pihak luar, hakikatnya ia menjadi faktor utama kestabilan PAS sebagai sebuah jamaah yang tersusun.
Peranan Kepimpinan: Prinsip dan Hikmah
Kepimpinan PAS, khususnya tokoh seperti Abdul Hadi Awang, memainkan peranan penting dalam menyeimbangkan antara ketegasan prinsip dan realiti politik semasa.
Kepimpinan ini menjadikan Islam sebagai asas dalam setiap rundingan, memberikan kekuatan dalam tawar-menawar politik, serta menyatukan pelbagai lapisan dalam parti.
Ketegasan dalam prinsip yang digabungkan dengan kebijaksanaan strategi menjadi ciri utama kepimpinan PAS.
Antara Persepsi dan Hakikat
PAS sering berdepan dengan pelbagai persepsi yang bercanggah.
Ia dituduh ekstrem apabila tegas mempertahankan prinsip dan dituduh tidak konsisten apabila mengambil pendekatan fleksibel.
Namun, kedua-dua persepsi ini berpunca daripada kegagalan memahami kerangka Thawābit dan Mutaghayyirāt.
Hakikatnya, PAS tidak pernah berubah pada prinsipnya; sebaliknya, hanya menyesuaikan pendekatan mengikut keadaan.
Kesimpulan: Perjuangan yang Berakar dan Berterusan
Perjuangan PAS bukanlah bersifat jangka pendek, tetapi merupakan usaha berterusan dalam membina masyarakat berasaskan nilai Islam.
Kekuatan PAS terletak pada kejelasan prinsip, fleksibiliti strategi, tarbiyah yang konsisten, kesatuan jamaah serta kepimpinan yang berwibawa.
Dalam dunia politik yang sering berubah arah, PAS memilih untuk kekal berprinsip tanpa goyah dan fleksibel tanpa menggadai aqidah.
Inilah yang menjadikan perjuangan PAS terus relevan dan mampu bertahan merentasi zaman.
About the Author
