‘Kubah besi’ diplomatik semakin retak dan retakan itu kini tidak lagi kecil, tetapi melebar menjadi jurang yang berpotensi mengubah kedudukan Israel dalam sistem antarabangsa.
Apa yang sedang berlaku bukan sekadar perubahan persepsi sementara, tetapi berkemungkinan satu peralihan struktur (structural shift) dalam hubungan global.
Perubahan Paradigma Global: Dari Sokongan ke Penilaian Semula
Selama beberapa dekad, Israel menikmati sokongan kukuh daripada kuasa Barat, khususnya Amerika Syarikat dan sekutunya. Sokongan ini meliputi:
- Perlindungan diplomatik di Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu
- Bantuan ketenteraan dan ekonomi
- Naratif keselamatan yang dominan dalam media global
Namun kini, paradigma tersebut mula berubah.
Negara-negara yang sebelum ini cenderung menyokong tanpa syarat kini mula:
- Menilai semula dasar luar mereka
- Mengambil kira tekanan rakyat domestik
- Memberi perhatian lebih kepada isu kemanusiaan
Ini menandakan peralihan daripada politik kuasa (power politics) kepada politik legitimasi (legitimacy politics).
Kuasa Media Sosial: Demokratisasi Naratif
Salah satu faktor paling signifikan ialah peranan media sosial:
- Maklumat tidak lagi dimonopoli oleh media arus perdana
- Rakaman konflik tersebar secara masa nyata
- Naratif alternatif mendapat ruang yang luas
Di bandar-bandar besar seperti London, Paris dan New York City, jutaan rakyat turun ke jalanan, bukan sekadar sebagai reaksi emosi, tetapi sebagai tekanan politik yang nyata.
Fenomena ini menghasilkan apa yang boleh disebut sebagai “global public pressure system”, di mana kerajaan tidak lagi bebas bertindak tanpa mengambil kira suara rakyat.
Retakan dalam Blok Sekutu Barat
Apa yang lebih signifikan ialah perubahan dalam kalangan sekutu tradisional Israel:
- Negara Eropah mula menunjukkan perbezaan pendirian
- Wujud undian yang tidak lagi sehaluan di peringkat antarabangsa
- Retorik diplomatik menjadi semakin kritikal
Contohnya, Australia yang sebelum ini konsisten menyokong Israel kini mula mengambil pendekatan berbeza, satu petunjuk bahawa tekanan domestik boleh mengubah dasar luar negara.
Ini menunjukkan bahawa kesetiaan geopolitik tidak lagi mutlak, tetapi semakin bergantung kepada legitimasi moral di mata rakyat.
Penginstitusian Tekanan: Dari Retorik ke Tindakan
Perubahan ini tidak berhenti pada tahap retorik.
Ia kini diterjemahkan kepada tindakan konkrit:
a) Tindakan Undang-Undang Antarabangsa
Afrika Selatan mengetuai kes genosid bersejarah di Mahkamah Keadilan Antarabangsa, disokong oleh negara seperti Bolivia, Nicaragua, Turki dan Libya.
b) Pemutusan Hubungan Diplomatik
Negara seperti Colombia dan Chile mengambil langkah drastik dengan memanggil pulang duta atau memutuskan hubungan.
c) Perubahan Australia
Australia, yang sebelum ini dianggap sekutu kuat, kini menunjukkan perubahan besar.
Dalam langkah bersejarah, kerajaan negara itu mengundi di PBB menentang kehadiran tidak sah Israel dan menyatakan komitmen untuk mengiktiraf negara Palestin.
Tekanan domestik dan protes besar-besaran telah memaksa perubahan ketara dalam dasar luar Canberra.
d) Pengiktirafan Negara Palestin
Negara-negara seperti Ireland, Sepanyol dan Norway bergerak ke arah pengiktirafan Palestin sebagai negara berdaulat.
e) Perubahan Serantau
Negara jiran seperti Jordan dan Bahrain memberi isyarat pembekuan hubungan, manakala Ireland, Sepanyol dan Norway bergerak ke arah pengiktirafan rasmi negara Palestin.
Ini menunjukkan peralihan daripada simbolik kepada substantif.
Risiko Pengasingan Strategik
Jika trend ini berterusan, Israel berdepan risiko:
- Pengasingan diplomatik
- Tekanan ekonomi tidak langsung (pelaburan, perdagangan)
- Kehilangan ‘soft power’ di peringkat global
Dalam istilah geopolitik, ini boleh membawa kepada keadaan yang dikenali sebagai strategic isolation, di mana sesebuah negara masih kuat secara ketenteraan tetapi semakin terasing dari segi politik dan moral.
Implikasi terhadap Sistem Antarabangsa
Perubahan ini juga memberi kesan lebih luas:
- Kuasa besar dicabar: Naratif Barat tidak lagi dominan sepenuhnya
- Global South semakin berpengaruh: Negara-negara membangun lebih berani bersuara
- Undang-undang antarabangsa diuji: Sama ada ia benar-benar adil atau selektif
Ini menandakan kemungkinan kemunculan susunan dunia baharu (emerging world order) yang lebih multipolar.
Adakah Ini Titik Tidak Berpatah Balik?
Persoalan utama ialah sama ada perubahan ini bersifat sementara atau kekal.
Jika faktor berikut berterusan:
- Tekanan rakyat global
- Liputan media alternatif
- Tindakan diplomatik dan undang-undang
Maka kemungkinan besar dunia sedang menyaksikan satu titik perubahan (tipping point) yang sukar dipulihkan.
Kesimpulan Analitik
Apa yang berlaku hari ini bukan sekadar krisis reputasi, tetapi satu perubahan mendalam dalam cara dunia melihat kuasa, keadilan dan legitimasi.
Israel mungkin masih memiliki kekuatan ketenteraan yang signifikan, tetapi dalam era moden, kekuatan tanpa legitimasi semakin sukar dipertahankan.
Perubahan ini menandakan bahawa:
- Kuasa tidak lagi cukup tanpa penerimaan global
- Naratif boleh menentukan arah geopolitik
- Tekanan rakyat global kini menjadi faktor strategik sebenar
Perspektif Islam
Allah SWT berfirman:
وَتِلْكَ ٱلْقُرَىٰٓ أَهْلَكْنَـٰهُمْ لَمَّا ظَلَمُوا۟ وَجَعَلْنَا لِمَهْلِكِهِم مَّوْعِدًۭا
“Dan negeri-negeri itu Kami binasakan ketika mereka berlaku zalim, dan Kami tetapkan bagi kebinasaan mereka waktu yang tertentu.” (Surah al-Kahfi: 59)
Ayat ini memberi peringatan bahawa kezaliman dalam apa jua bentuk, sama ada politik, sosial atau kemanusiaan, akan membawa akibat dalam jangka panjang.
Dalam konteks global hari ini, perubahan sikap dunia boleh dilihat sebagai sebahagian daripada proses tersebut, di mana keadilan akhirnya menjadi ukuran utama dalam menilai sesuatu kuasa.
About the Author
