Presiden Amerika Syarikat, Donald Trump, sekali lagi meningkatkan ancaman terhadap Iran susulan rundingan antara Tehran dan Washington di ibu negara Pakistan, Islamabad, yang berakhir tanpa sebarang persetujuan pada hari Ahad.
Rundingan yang dimediasi oleh Pakistan itu menghimpunkan pegawai kanan Iran dan Amerika Syarikat selepas gencatan senjata rapuh selama dua minggu berikutan perang 40 hari antara AS dan Israel terhadap Iran yang bermula pada 28 Februari.
Rundingan bermula pada hari Sabtu dan berlanjutan hingga awal pagi Ahad, namun berakhir buntu dengan kedua-dua pihak saling menyalahkan atas kegagalan tersebut.
Rundingan Peringkat Tinggi
Naib Presiden J.D. Vance mengetuai delegasi AS, disertai oleh utusan khas Steve Witkoff serta menantu Presiden Trump, Jared Kushner.
Delegasi Iran pula diketuai oleh Speaker Parlimen, Mohammad Baqer Qalibaf, bersama Menteri Luar Abbas Araghchi dan pegawai kanan lain.
Walaupun kedua-dua pihak diwakili tokoh tertinggi, tiada sebarang kejayaan dicapai.
Program Nuklear Iran
Isu utama pertikaian ialah program nuklear Iran.
Vance menuntut komitmen jelas bahawa Iran tidak akan membangunkan senjata nuklear, antara tuntutan lain.
Iran berulang kali menegaskan bahawa program nuklearnya adalah sepenuhnya untuk tujuan aman dan mematuhi undang-undang antarabangsa.
Tehran juga menegaskan bahawa mereka tidak berniat membangunkan senjata nuklear, pendirian yang turut disokong oleh penilaian risikan antarabangsa yang tidak menemukan bukti program senjata tersebut.
Pegawai Iran menegaskan bahawa pengayaan uranium di dalam negara adalah hak kedaulatan yang tidak boleh ditentukan oleh pihak luar.
Dinding Ketidakpercayaan
Speaker Parlimen Iran menyatakan bahawa walaupun Iran mengemukakan inisiatif konstruktif, pihak AS gagal memperoleh kepercayaan delegasi Iran dalam pusingan rundingan ini.
Beliau menegaskan bahawa kini terpulang kepada Washington sama ada ia mampu mendapatkan kepercayaan Iran atau tidak.
Qalibaf menambah bahawa Iran tidak mempercayai pihak lawan berdasarkan pengalaman dua peperangan yang dikenakan oleh AS dan Israel yang dilancarkan pada 28 Februari serta pada Jun tahun lalu.
Jurucakap Kementerian Luar, Esmaeil Baqaei, turut menyatakan bahawa walaupun terdapat sedikit persamaan dalam isu sampingan, perbezaan besar masih wujud dalam dua hingga tiga isu utama.
Media Iran melaporkan bahawa tuntutan melampau AS menjadi halangan utama kepada sebarang perjanjian.
Provokasi Perang AS–Israel
Kegagalan diplomatik ini berlaku selepas perang 40 hari yang bermula dengan serangan bersama AS–Israel ke atas Iran, termasuk pembunuhan Pemimpin Iran, Ali Khamenei, serta beberapa pegawai kanan tentera di Tehran pada 28 Februari.
Sepanjang perang, wilayah Iran diserang secara meluas dengan sasaran termasuk infrastruktur tenaga, hospital, sekolah dan kawasan kediaman, menyebabkan korban besar serta kemusnahan meluas.
Keupayaan Tindak Balas Iran
Walaupun menghadapi serangan besar, struktur pertahanan Iran tidak runtuh.
Sebaliknya, Iran melancarkan serangan balas ke atas pangkalan AS di rantau Teluk Parsi serta sasaran Israel di bandar seperti Haifa dan Tel Aviv.
Serangan ini menunjukkan keupayaan operasi dan daya cegah Iran yang masih kukuh.
Satu perkembangan strategik penting ialah kawalan efektif Iran ke atas Selat Hormuz, di mana Iran mengehadkan pergerakan kapal yang berkaitan dengan AS, Israel dan sekutu mereka.
Langkah ini mencetuskan kebimbangan global terhadap tenaga dan menonjolkan pengaruh Iran terhadap laluan maritim kritikal dunia.
Salah Kira Strategik
Keputusan konflik 40 hari ini dilihat semakin jelas sebagai satu kesilapan strategik besar oleh Washington dan Tel Aviv.
Walaupun objektif yang diumumkan adalah untuk melemahkan keupayaan ketenteraan Iran dan memaksa penyerahan tanpa syarat, matlamat tersebut gagal dicapai.
Iran berjaya mengekalkan struktur pertahanan, keupayaan serangan balas dan daya cegah strategik sepanjang perang.
Kegagalan Diplomasi
Kegagalan di medan perang turut tercermin di Islamabad.
Tuntutan maksimum AS bertembung dengan pendirian Iran mengenai hak kedaulatan dan saling menghormati.
Walaupun dimediasi oleh Pakistan, jurang perbezaan tidak dapat dirapatkan, dan kedua-dua pihak meninggalkan rundingan tanpa sebarang kemajuan sambil saling menyalahkan.
Kembali kepada Tekanan
Selepas rundingan gagal, Trump sekali lagi meningkatkan retorik, memberi amaran tentang langkah baharu terhadap Iran serta memberi isyarat kemungkinan peningkatan ketegangan maritim di Selat Hormuz.
Dalam beberapa hantaran di Truth Social, beliau mendakwa Tentera Laut AS akan mula memintas kapal di sekitar laluan strategik tersebut, termasuk kapal yang dikaitkan dengan Iran atau yang membayar tol kepada Tehran.
Beliau menyatakan AS akan menghalang mana-mana kapal yang cuba memasuki atau keluar dari Selat Hormuz, serta bertindak menghapuskan ancaman maritim termasuk periuk api yang didakwa diletakkan di kawasan itu.
Beliau turut memberi amaran bahawa sebarang tindakan Iran terhadap tentera AS atau kapal perdagangan akan dibalas dengan kekuatan luar biasa, dengan menyatakan bahawa pihak yang menyerang kapal aman akan dihancurkan sepenuhnya.
Trump juga menegaskan bahawa Washington kekal bersiap siaga sepenuhnya, menunjukkan kesediaan untuk peningkatan ketenteraan pada masa yang sesuai.
Pada masa yang sama, beliau menggambarkan langkah tersebut sebagai usaha untuk menghalang apa yang didakwa sebagai pemerasan Iran melalui kawalan laluan strategik itu, sambil menegaskan bahawa Iran tidak akan dibenarkan meraih keuntungan daripada situasi tersebut.
Secara keseluruhan, retorik ini menggabungkan ancaman ketenteraan secara langsung dengan usaha mengantarabangsakan penguatkuasaan sekatan maritim, menandakan kesinambungan tekanan paksaan walaupun kedua-dua pendekatan ketenteraan dan diplomatik gagal mencapai objektif yang diisytiharkan.
Iran pula menyatakan bahawa semua kapal yang tidak berkaitan dengan AS, Israel dan negara yang terlibat dalam pencerobohan baru-baru ini dibenarkan melalui Selat Hormuz, tertakluk kepada penyelarasan dengan pihak berkuasa Iran.
Keadaan ini menunjukkan bahawa Washington kini berusaha mengantarabangsakan kesan daripada kegagalan strateginya dengan menarik negara lain untuk terlibat dalam penguatkuasaan maritim dan langkah tekanan, bagi berkongsi kos konfrontasi yang telah mendedahkan batas keupayaan ketenteraan dan diplomatik AS.
About the Author
