Semalam, Perdana Menteri Malaysia, PMX, dan Presiden Amerika Syarikat, TRUMP, menandatangani perjanjian perdagangan antara kedua negara.
Perjanjian ini disambut baik oleh penyokong Kerajaan Madani yang menekankan manfaat ekonomi, tetapi terdapat sejumlah isu kritikal yang menimbulkan kebimbangan pakar dan pemerhati politik.
Komitmen Kewangan Tidak Seimbang
Menurut penganalisis, Malaysia diwajibkan membayar komitmen kewangan bernilai RM1 trilion melalui pembelian dan pelaburan.
Antara barangan yang dibeli termasuk pesawat Boeing, gas asli cecair (LNG) bernilai RM9.5 bilion setahun, semikonduktor, dan pusat data, dengan jumlah keseluruhan pembelian mencapai RM712.5 bilion.
Selain itu, Malaysia terpaksa melabur RM332.5 bilion di Amerika Syarikat, menimbulkan aliran keluar modal bersih dari negara, sedangkan Amerika tidak diwajibkan membuat pelaburan balas.
Ketidakseimbangan Timbal Balik & Kehilangan Kuasa Dasar
Perjanjian menetapkan Malaysia menghapuskan atau mengurangkan tarif barangan dari Amerika, sementara Amerika hanya menurunkan tarif secara terhad terhadap produk Malaysia.
Malaysia juga tidak boleh menetapkan kuota import sendiri kecuali menurut syarat WTO dan sebarang peraturan domestik seperti piawaian makanan, lesen import dan pensijilan halal mesti diselaraskan dengan standard Amerika.
Kerentanan Pertanian & Kedaulatan Makanan
Malaysia dikehendaki membenarkan import bebas cukai ternakan dan produk pertanian termasuk babi, susu, dan telur, walaupun kapasiti tempatan sudah mencukupi atau melebihi keperluan.
Piawaian halal Malaysia juga kini terikat kepada badan pensijilan Amerika, menimbulkan kerisauan mengenai kedaulatan makanan dan perlindungan petani tempatan.
Ketergantungan Industri & Teknologi
Perjanjian menetapkan piawaian keselamatan kenderaan Amerika (FMVSS) diterima tanpa pengubahsuaian tempatan, manakala peranti perubatan dan farmaseutikal yang diluluskan FDA dianggap automatik sah di Malaysia.
Import barangan terpakai atau diperbaharui dibenarkan tanpa sekatan, berpotensi menggugat industri tempatan dalam sektor automotif, farmaseutikal dan perubatan.
Risiko Kedaulatan Digital & Data
Malaysia dilarang mengenakan cukai perkhidmatan digital terhadap syarikat teknologi Amerika dan mesti membenarkan aliran bebas data rentas sempadan.
Sebarang perjanjian digital baharu dengan negara lain perlu rundingan dengan Amerika terlebih dahulu, yang mengurangkan autonomi dasar digital negara dan berpotensi menjejaskan keselamatan siber serta hasil cukai.
Penyerahan Strategik & Keselamatan
Dasar sekatan, kawalan eksport dan kerjasama pertahanan Malaysia kini terikat dengan kepentingan geopolitik Washington.
Malaysia perlu mengehadkan penggunaan pembekal 5G/6G yang tidak disahkan AS, termasuk Huawei dan ZTE dan mematuhi Entity List serta Sanctions List AS.
Campur Tangan Undang-undang & Buruh
Malaysia diwajibkan meminda undang-undang buruh mengikut tafsiran hak buruh antarabangsa versi Amerika dan mengikut tatacara peraturan yang ditetapkan AS.
Klausa ini memberi hak kepada Amerika untuk mengambil tindakan unilateral termasuk mengenakan tarif jika Malaysia didapati tidak mematuhi.
Ketidakseimbangan Penguatkuasaan & Penamatan
Amerika boleh menaikkan tarif atau menarik balik faedah perjanjian secara unilateral.
Malaysia tidak mempunyai mekanisme balas setara, yang menyekat kebebasan untuk membina hubungan strategik dengan negara lain, termasuk China, ASEAN, dan blok BRICS.
Kesimpulan
Penganalisis menegaskan bahawa perjanjian ini berpotensi menimbulkan ketidakseimbangan ekonomi, mengurangkan autonomi dasar, dan meletakkan kepentingan Malaysia pada risiko geopolitik.
Walaupun disambut sebagai langkah progresif oleh sebahagian pihak, terdapat kebimbangan bahawa perjanjian ini lebih menguntungkan Amerika dan menghadirkan cabaran serius terhadap kedaulatan negara.
Ir. Ts. Dr. Nurul Islam Mohamed Yusoff
Pengarah Jabatan Kajian dan Polisi, Lajnah Penerangan PAS Pusat
About the Author
